1 / 45

PRZYCZYNY ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH Opracowała: Monika Haligowska

PRZYCZYNY ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH Opracowała: Monika Haligowska. Zaburzenia rozwojowe to różnego rodzaju odchylenia, opóźnienia, zakłócenia w psychoruchowym rozwoju dziecka,

Download Presentation

PRZYCZYNY ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH Opracowała: Monika Haligowska

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. PRZYCZYNY ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH Opracowała: Monika Haligowska

  2. Zaburzenia rozwojowe to różnego rodzaju odchylenia, opóźnienia, zakłócenia w psychoruchowym rozwoju dziecka, które w większości przy zastosowaniu odpowiednich oddziaływań korekcyjnych, leczniczych, rehabilitacyjnych i dzięki sprzyjającym warunkom środowiskowym, przede wszystkim rodzinnym, mają szansę na stopniowe wyrównanie. (Popielarskie, Jaklewicz, 2000).

  3. BIOLOGICZNE CZYNNIKI ZABURZEŃ • Chromosomopatie: różnorakie anomalie • dotyczące składu oraz podziału chromosomów • płciowych: żeńskich (XX) i męskich (XY). • Urazy czaszki spowodowane dysproporcją • między wymiarami kości miednicy kobiety • rodzącej a główką płodu.

  4. Embriopatie: wszystkie uszkodzenia powstałe w okresie życia wewnątrzmacicznego. Rodzaje embriopatii: - wirusowa, spowodowana wirusem grypy, odry, świnki, ospy wietrznej, żółtaczki zakaźnej, różyczki, malarii; - toksoplazmoza wywołana przez pierwotniak o nazwie toxplazmagondii; - aktynicznawywołana promieniami ultrafioletowymi, promieniami RTG, elementami radioaktywnymi, izotopami oraz wyładowaniami energii atomowej; - toksycznaspowodowana m.in. lekami, używkami, barbituranami, solami metali ciężkich, benzenem i jego pochodnymi, tlenkiem węgla, związkami azotu, siarki i aldehydami; - wenerycznaspowodowana kiłą; - niedożywieniowawywołana niedoborem witaminy A oraz B2 a także zaburzeniami metabolicznymi; - hemolitycznaspowodowana konfliktem serologicznym między matką a jej płodem;

  5. Zaburzenia w krążeniu łożyskowym i płodowym • wskutek tzw. psucia się tętna płodu • lub okręcenia się pępowiny wokół szyjki • dziecka. • Mechaniczne uszkodzenia czaszki, np. wskutek • wadliwie użytych kleszczy. • Zapalenie mózgu i opon mózgowych. • Wcześniactwo: ciąża trwająca ponad 28 dni, • ale krócej niż 37 tygodni; waga ciała 1000g, • lecz mniejsza niż 2500g; • długość ciała mniejsza niż 48 cm).

  6. SPOŁECZNE CZYNNIKI ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH • Nieprawidłowa struktura rodziny. • Niekorzystne układy właściwości psychicznych • obojga rodziców: • despotyczna, agresywna matka i tzw. ojciec • nieobecny; • lękowo nastawiona, perfekcjonistyczna matka ‐ • surowy, rygorystyczny ojciec; • nadmiernie opiekuńcza matka ‐ ojciec chłodny • uczuciowo lub tez ojciec agresywny, groźny;

  7. Wadliwe oddziaływanie wychowawcze • rodziców: • - wychowanie nadmiernie pobłażliwe (liberalne); • - wychowanie surowe rygorystyczne • (autokratyczne); • wychowanie demokratyczne z tendencjami • anarchistycznymi; • Błędy wychowawcze popełniane przez rodziców • stosunku do dzieci poważnie chorych, np.: • z mikrouszkodzeniami układu nerwowego, • somatycznie słabymi i fizycznie mało wydolnymi • lub autystycznymi). • Nieprawidłowe oddziaływanie • dydaktyczno‐wychowawczeszkoły • i środowiska społeczno‐kulturowego.

  8. RODZAJE ZABURZEŃ ROZWOJOWYCH • uwarunkowania biopsychiczne • Zły stan zdrowia: • zaburzenia sensoryczne • (tzw. derywacja sensoryczna); • - dysfunkcje narządów ruchu; • choroby somatyczne • (np. anemia, angina reumatyzm, choroby serca); • deficyty rozwojowe w zakresie funkcji • percepcyjno ‐ motorycznych; • trudności w nauce czytania i pisania: dysleksja, • dysgrafia, dysortografia; • zaburzenia tempa i rytmu psychoruchowego; • i in.

  9. Upośledzenie umysłowe: • - w stopniu lekkim, • - w stopniu umiarkowanym, • - w stopniu znacznym, • - w stopniu głębszym. • Autyzm dziecięcy: • - upośledzenie rozwoju związków społecznych, • - upośledzenie komunikacji interpersonalnej, • ograniczona aktywność zainteresowania • i zainteresowania poznawcze.

  10. Specyficzne zaburzenia rozwojowe: • - zaburzenia mowy, • mutyzm wybiórczy, • dysleksja rozwojowa, • nadpobudliwość psychoruchowa, • ruchy mimowolne (tiki), • moczenie mimowolne, • mimowolne popuszczanie kału, • autyzm dziecięcy.

  11. Zaburzenia przejawiające się tikami: • tiki proste: mruganie, grymas twarzy, chrząkanie, • ruch przedramienia, warczenie; • - tiki złożone: gestykulacja, skakanie, uderzanie siebie, powtarzanie s łów lub zdań; • - koprolalia: wypowiadanie słów nieakceptowanych społecznie, często obscenicznych; • przejściowe zaburzenia tikowe: mruganie, tiki • wokalne; • -przewlekłe zaburzenia tikowe: obejmują zazwyczaj więcej niż trzy grupy mięśniowe, są bardziej nasilone; • -choroba Gilles de la Tourette'a‐ choroba tikowa,przejawiasię zarówno licznymi tikami motorycznymi, jak i wokalnymi, występującymi wiele razy w ciągu dnia;

  12. Zaburzenia mowy: • - jąkanie, • - mowa bezładna, • mutyzm wybiórczy: odmowa mówienia • w określonych sytuacjach na niektóre • tematy, • opóźnienie rozwoju mowy czynnej, • przy dobrym poziomie mowy biernej, • nieprawidłowa artykulacja (np. bełkotanie, • seplenienie).

  13. POJĘCIE MAKRO I MIKROUSZKODZEŃ OUN Układ nerwowy może ulec uszkodzeniu w okresie płodowym, w czasie porodu, i po urodzeniu dziecka. O makrouszkodzeniachmówimy wówczas, gdy wywołuje on poważne zmiany w mózgu, na tyle ważne, że można je wykryć obiektywnymi metodami lekarskimi oraz, gdy objawy kliniczne są ewidentne.

  14. O mikrouszkodzeniach, czyli minimalnym uszkodzeniu mózgu mówimy wówczas, • gdy nie wykryto podłoża organicznego, • a o uszkodzeniu mogą świadczyć: • rodzaj i zakres zaburzeń w psychoruchowym • rozwoju dziecka, • wczesne występowanie, • stwierdzenie zadziałania czynników powszechnie uznanych za uszkadzające.

  15. Ponieważ nie zawsze mikrouszkodzenia mózgu można stwierdzić w diagnozie medycznej, często opisywane są • na podstawie wskaźników behawioralnych • lub na podstawie podobieństwa objawów • do tych jakie mają dzieci z rozpoznaniem uszkodzeń mózgu: • wskaźniki miękkie (soft): np. opóźnienie rozwoju • ruchowego, niezgrabność ruchowa, lateralizacja • nieustalona, skrzyżowana; • wskaźniki twarde (hard): objawy neurologiczne, • określane też mianem granicznych (MBD).

  16. PARCJALNE ZABURZENIA ROZWOJU: to opóźnienia lub zaburzenia jednej lub kilku funkcji psychoruchowego rozwoju dziecka przy ogólnym poziomie umysłowym odpowiednim do wieku i przy odpowiednim kształtowaniu się pozostałych funkcji i sfer rozwoju. Parcjalne zaburzenia rozwoju mogą się ujawniać w sferze percepcyjnej (wzrokowej i słuchowej), kinestetyczno- ruchowej oraz w sferze zdolności matematycznych. Są one następstwem mikro uszkodzeń mózgu we wczesnej ontogenezie, a także wynikiem braku czynników stymulujących rozwój dziecka w środowisku rodzinnym.

  17. GLOBALNE ZABURZENIA ROZWOJU: zaburzone są wszystkie sfery, zarówno fizyczna, jak i psychiczna: poznawcza, emocjonalno-społeczna, umysłowa, inteligencja. Jest to ogólne zwolnienie tempa rozwoju. Stopień tego opóźnienia bywa jednak różny u różnych dzieci, a także odmienny w zakresie poszczególnych funkcji u tego samego dziecka. Opóźnione w rozwoju i zaburzone w największym stopniu są czynności o najwyższej organizacji, czyli te, które najpóźniej kształtowały się w ontogenezie. Są to przede wszystkim myślenie i mowa.

  18. POJĘCIE ZABURZENIA TEMPA I RYTMU ROZWOJU TEMPO ROZWOJU- dotyczy szybkości, z jaką kształtują się zmiany rozwoju. RYTM ROZWOJU- względna regularność zachodzących zmian rozwojowych w określonym czasie.

  19. ZABURZENIA ROZWOJU związane są bezpośrednio z tempem i rytmem rozwoju. Gdy tempo rozwoju jest zbyt wolne lub zbyt szybkie to mamy do czynienia z zaburzeniem rozwoju. Podobną sytuację mamy z rytmem rozwoju: w każdym z okresów muszą zajść określone zmiany rozwojowe. Ich brak powoduje zaburzenia i nieprawidłowości rozwojowe, opóźnienia.

  20. Nie wszystkie odchylenia od normy należy traktować jako zaburzenia. Tempo, rytm i dynamika rozwoju dzieci noszą cechy indywidualne, dlatego uwzględnia się szeroki margines tolerancji wobec stwierdzonych odchyleń od ustalonych norm.

  21. Normą rozwoju nazywa się te osiągnięcia w zakresie poszczególnych funkcji, które stwierdza się u większości dzieci w danym wieku. Niewielkie odchylenia od normy w rozwoju, określa się mianem różnic indywidualnych między dziećmi. Dopiero w przypadkach głębszego stopnia odchyleń od normy używa się terminu „zaburzenie rozwoju”.

  22. ROZWOJOWE „KAMIENIE MILOWE” czyli punkty zwrotne lub charakterystyczne szczeble w rozwoju jednostki. „Rozwój dzieci można mierzyć, porównując ich postępy w odniesieniu do kamieni milowych we wszystkich sferach rozwoju, łącznie z zabawą, uczeniem się, porozumiewaniem, zachowanie, poruszaniem. Dzieci rozwijają się w swoim własnym tempie, nie jest więc możliwe, aby dokładnie przewidzieć, kiedy dziecko opanuje daną umiejętność.

  23. CECHY INDYWIDUALNE • A OPÓŹNIENIA I DYSHARMONIE ROZWOJOWE. • Kamienie milowe rozwoju dają ogólne pojęcie • na temat zmian, których można się spodziewać, • kiedy dziecko rośnie. • Mogą one także służyć jako znaki ostrzegawcze, • albo alarmowe, jeśli rozwój nie przebiega • w ustalonych ramach czasowych. • Postęp rozwojowy dziecka może nie być równomierny we wszystkich sferach”. Mountstephen, 2011, s. 32-33 • Np. dziecko może rozwijać się harmonijnie • pod względem sprawności motoryki dużej (chodzenie, bieganie), a nieharmonijnie w zakresie rozwoju motoryki małej (sprawności manualne, graficzne).

  24. PRZYKŁADY ROZWOJOWYCH KAMIENI MILOWYCH • MOTORYKA DUŻA • (poruszanie się w przestrzeni) • 2 i 3 – latkowie • dziecko umie wspinać się na meble • dziecko umie podskoczyć obunóż • dziecko umie kopnąć dużą piłkę, ale z ograniczoną siłą • i kontrolą

  25. 2 i 3 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • dziecko umie wyraźnie i zrozumiale mówić do siebie • podczas zabawy • potrafi poprawnie używać zaimków „ja”, „mnie”, „ty”, • „ciebie”

  26. 2 i 3 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • (ruchy rak) • dziecko umie narysować kółko, linię, kropki • dominującą ręką • umie zbudować wieżę z 7 klocków, koncentrując • uwagę na dłużej • umie pić z kubeczka mniej rozlewając oraz potrafi • nabierać pokarm łyżeczką z talerza

  27. 3 i 4 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • (poruszanie się w przestrzeni) • dziecko umie stawać i chodzić „na paluszkach” • umie chodzić w różnych kierunkach • umie kopać piłkę • umie wchodzić po schodach na górę, stawiając jedną • stopę na stopniu, i schodzić w dół, stawiając dwie • stopy na stopniu • umie pedałować na rowerku trójkołowym

  28. 3 i 4 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • (ruch rąk) • umie zbudować wieżę z 9 i 10 klocków • umie wkładać drobne przedmioty do małych otworów • umie posługiwać się nożyczkami i kopiować kółka • umie samodzielnie ubrać się, wymagając tylko • niewielkiej pomocy przy sznurówkach, guzikach • oraz innych zapinkach w trudnych miejscach

  29. 3 i 4 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • dziecko ma zasób słownictwa składający się z kilkuset • słów • układa zdania, składające się z 3 - 4 słów • często zadaje pytania

  30. 4 i 5 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • umie stać na jednej nodze 10 sekund i dłużej • umie stać, chodzić i biegać na palcach • umie skakać i wspinać się • umie wchodzić / wbiegać po schodach i schodzić / • zbiegać ze schodów, stawiając na stopniu jedną stopę • umie kierować rowerkiem trójkołowym, skręcając • kierownicą z pewnością siebie

  31. 4 i 5 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • umie zbudować wieżę z 10 i większej liczby klocków • umie trzymać ołówek stabilnym chwytem trzema • palcami • umie narysować postać ludzką z głową, nogami, • korpusem • ubiera się i rozbiera bez pomocy

  32. 4 i 5 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • umie przypomnieć sobie części opowieści • wypowiada całe zdania, złożone z co najmniej pięciu • słów • umie opowiadać dłuższe historyjki

  33. 5 i 6 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • umie przejść po równoważni • umie podskakiwać • coraz lepiej sobie radzi z bieganiem, skakaniem, • graniem piłką • umie złapać piłkę rękami

  34. 5 i 6 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • umie odtworzyć schodkowy układ klocków i buduje go • z 4 klocków • umie trzymać pędzel lub ołówek stabilnie trzema • palcami • umie rysować postać ludzką z głową, nogami, • tułowiem, oczami, nosem, ustami • umie nawlec dużą igłę i zszyć różne materiały

  35. 5 i 6 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • umie uważnie słuchać • jest rozmowne i umie tworzyć długie zdania • podoba mu się rola nauczyciela – chce się bawić • w nauczyciela i uczy innych • do 6 roku życia, przeciętnie się rozwijające, zna • znaczenie 10 – 13 tysięcy słów

  36. 6 i 7 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • umie pewnie zeskoczy ze sprzętu szkolnego • lub parkowego • umie z dużą precyzją złapać i rzucić piłkę • umie podskakiwać w takt muzyki • umie kopnąć piłkę na odległość 6 metrów

  37. 6 i 7 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • umie zbudować precyzyjnie równą wieżę z klocków • sześciennych • umie trzymać ołówek w sposób standardowy (uchwyt • dynamiczny trójpalczasty) • umie kontrolować rozmiar liter, które pisze • umie rysować rozpoznawalne obrazy człowieka, • drzewa, domu • umie kolorować obrazki, nie wykraczając poza kontur

  38. 6 i 7 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • umie z pewnością siebie, płynnie mówić • umie zapamiętać i powtórzyć piosenkę • umie budować coraz bardziej złożone opisy

  39. 7 i 8 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • pewnie skacze, podskakuje i przeskakuje • biega za rówieśnikami lub im ucieka • umie jeździć na rowerze bez stabilizatorów • oraz utrzymuje równowagę, jeżdżąc na rolkach

  40. 7 i 8 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • umie pisać wyrazy bez odrywania ręki • umie wycinać precyzyjne kształty • umie tworzyć rysunki z dużą liczbą szczegółów • umie zawiązywać i rozwiązywać sznurówki

  41. 7 i 8 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • rozumie 20 – 26 tysięcy słów, rozumie pojęcia • jednostek czasu, pór roku • jest świadome błędów w mowie, jakie popełniają inni • ludzie

  42. 8 i 9 – latkowie • MOTORYKA DUŻA • umie grać w gry z całkiem dobrą koordynacją • i wyczuciem przestrzeni • jest w stanie koncentrować się na strategiach gier, • takich jak piłka nożna, siatkówka

  43. 8 i 9 – latkowie • MOTORYKA MAŁA • umie poradzić sobie ze złożonymi czynnościami • (sklejanie modeli samolotów, robienie na drutach, • pisanie na klawiaturze i równoczesne rozmawianie • z kimś, ponieważ ruchy fizyczne wymagają mniejszej • koncentracji)

  44. 8 i 9 – latkowie • JĘZYK I POROZUMIEWANIE SIĘ • umie podtrzymać rozmowę na bardziej dorosłym • poziomie • potrafi podążać za złożoną instrukcją z nielicznymi • powtórzeniami • ma dobrze rozwinięte pojęcia czasu i liczby • (Mountstephen, 2011)

  45. LITERATURA: • B. Cytowska , B. Wilczura, A. Stawarski (red.)(2008). Dzieci chore, niepełnosprawne i z utrudnieniami w rozwoju. Kraków Oficyna Wydawnicza Impuls . • S. MihilewiczS. (red.)(2010). Dziecko z trudnościami w rozwoju. Kraków Oficyna Wydawnicza. • M. Mountstphen (2011). Jak wykryć zaburzenia rozwojowe u dzieci i co dalej? • Praktyczne rozwiązania do pracy z dziećmi w domu i w szkole. Warszawa Fraszka Edukacyjna. • U. Oszwa (2007). Dziecko z zaburzeniami rozwoju i zachowania w klasie szkolnej. Vademecum nauczycieli i rodziców. Kraków Oficyna Wydawnicza Impuls. • A. Popielarska, M. Popielarska, H. Jaklewicz (2000). Specyficzne zaburzenia rozwojowe w: (red.). A. Popielarska, M. Popielarska. Psychiatria wieku rozwojowego. Warszawa PZWL.

More Related