1 / 37

DEZENFEKSİYON VE STERİLİZSYON

DEZENFEKSİYON VE STERİLİZSYON. DR. ŞAFAK KAYA. ‘Önce Zarar Verme’ HİPOCRAT.

Download Presentation

DEZENFEKSİYON VE STERİLİZSYON

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. DEZENFEKSİYON VE STERİLİZSYON DR. ŞAFAK KAYA

  2. ‘Önce Zarar Verme’ HİPOCRAT

  3. Hastane infeksiyonları sadece gelişmekte olan ülkelerin değil, gelişmiş olan ülkelerinde sorunu olmaya devam etmektedir. Gerek yataklı tedavi kurumlarında gerekse ağız, diş sağlığı merkezlerinde amaç tek ve belirgindir. ‘Tedavi amacıyla başvurmuş kişilere optimal sağlık hizmeti sunabilmektir.’

  4. (CDC) adlı resmi kuruluş, infeksiyon kontrolünde “evrensel önlemler” diye adlandırdığı bir konsepti açıklamıştır. Bu konsept insan kanı ve tükürük gibi vücut sıvılarının infeksiyöz olduğu bilinen “Human Immunodeficiency Virus (HIV)”, Hepatit B Virüs (HBV) ve diğer patojenlerce kontamine olduğunun varsayılması esasına dayanmaktadır.

  5. Evrensel önlemlerin anlamı aynı infeksiyon kontrol ve sterilizasyon yöntemlerinin tüm hastalara uygulanmasıdır. • Amerikan Diş Hekimleri Derneği (ADA) kendi içinde oluşturduğu komisyonlara hazırlattığı bir raporda ağız, diş sağlığı çalışanlarına, evrensel önlemleri uygulamalarını tavsiye etmektedir.

  6. Tanımlar • Sterilizasyon: Cansız maddeler üzerinde bulunan mikroorganizmaların, sporlar dahil öldürülmesi işlemidir. • Dezenfeksiyon: Cansız maddeler üzerinde bulunan patojen mikroorganizmaların yok edilmesi işlemidir.Bakteri sporlarına her zaman etki etmez.

  7. Dezenfektan:Cansız maddelerdeki patojen mikroorganizmaların üremelerini durdurmak veya öldürmek amacı ile kullanılan kimyasal maddelerdir. • Dekontaminasyon: Cansız maddelerden patojen mikroorganizmaların uzaklaştırılması işlemidir.

  8. Asepsi: Steril ortam şartlarının korunması, infeksiyon etkenlerinin steril dokulara girişinin önlenmesi • Antisepsi: Canlı yüzeyler üzerindeki patojen mikroorganizmaların yok edilmesidir. • Antiseptik: Canlı dokularda bulunan patojen m.o.ların üremelerini durduran veya yok eden kimyasal maddelerdir

  9. Sterilite güvenlik düzeyi : SAL (SterilityAssurance Level) • Bu tanım sterilizasyon işleminin pratikte ölçülebilir, kontrol edilebilir olmasını sağlamıştır. • Mikroorganizmaları 1 milyon düzeyinde azaltmaya yeterli sterilizasyon prosedürü koşuldur.

  10. GENEL STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ • 1. Basınçlı buhar, • 2. Kuru ısı sterilizasyonu, • 3. Düşük ısı metotları; • a. Etilen oksit • b. Formaldehid • c. Gaz plazma • d. Gama sterilizasyonu, kullanımda olan yöntemlerdir.

  11. STERİLİZASYON KONTROL BASAMAKLARI • 1. Cihaz kontrol, • 2. Yük kontrol, • 3. Maruziyet kontrol, • 4. Bohça (paket) kontrol, • 5. Kayıt kontrol.

  12. STERİLİZASYON İŞLEM AŞAMALARI • A. Temizleme-denetleme. • B. Paketleme-yükleme. • C. Sterilizasyon işlemi. • D. Boşaltma-kayıt. • E. Depolama-dağıtım.

  13. A-TEMİZLİK-DENETİM • Etkili temizlik ile mikroorganizmaların %95-97’nin ortadan kaldırıldığı bildirilmiştir. Manuel olduğu gibi cihazlarla da yapılabilmektedir.

  14. Temizlik manuel olarak veya cihazlarla (dezenfektörler-ultrasonik yıkama cihazları) yapılmaktadır. • Dental tedavi merkezlerinde de artık yavaş yavaş görülmeye başlanılan yıkama dezenfektörleri, ultrasonik yıkama cihazları, insan iş yükünü minimum seviyeye indirmeyi amaçlamaktadır.

  15. B. Paketleme-Yükleme • Kullanılacak malzeme kullanım anına kadar mutlaka paketli olarak muhafaza edilmelidir. • Uygun paketleme ile mutlaka uygun sterilizasyon yöntemi seçilmelidir. • Paketleme öncesi malzeme mutlaka kurutulmuş olmalıdır.

  16. YÜKLEME PRENSİPLERİ I • Malzeme malzeme ile malzeme cihaz ile en az 5- 10 cm. mesafe olmalıdır. • Kağıt kağıt ile plastik plastik ile karşılık gelmelidir. • Cihaz çok sık yerleştirilmemelidir.

  17. YÜKLEME PRENSİPLERİ II • Yük mümkün olduğunca aynı malzemeden oluşmalıdır. • Bohçalar dikey pozisyonda yerleştirilmelidir.

  18. YÜKLEME PRENSİPLERİ III • Büyük paketler alt rafa küçük paketler üst rafa yerleştirilmelidir. • Bohçalar kendi aralarında ve cihazla arasında 5 cm olacak şekilde ve dikey olarak yerleştirilmelidir.

  19. C-STERİLİZASYON • Sporlar dahil, tüm canlı mikroorganizmaların (SAL 10 -6) öldürülmesidir. • Sterilizasyon, hastanede gerçekleşen en önemli işlemlerden birisidir. • Enfeksiyon Kontrolü açısından yüksek seviyede etkisi olan alanlardan birisidir.

  20. Sterilizasyon kontrol aşamaları • Kimyasal kontrol • Biyolojik kontrol • Fiziksel kontrol

  21. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ I BASINÇLI BUHAR (OTOKLAV) • Özellikleri; • 134C 3-3,5 basınçlı buhar altında işlemini yapar. • Avantajları; Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir Çevre ile uyumludur Toksik özelliği yoktur. • Dezavantajları; Basınca ve neme duyarlı malzemeler için uygun değildir

  22. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ II • KURU HAVA STERİLİZASYONU • Özellikleri; • Bilinen en eski sterilizasyon yöntemidir. • Basınçlı buhar olmayan ortamlarda tercih edilebilir. • Avantajları; • Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir • Çevre ile uyumludur • Toksik özelliği yoktur. • Dezavantajları; • İşlem uzun sürer. • Belirli zaman sonunda malzemelerde deformasyonlar oluşur. • Kontrol parametreleri çok güvenilir değildir. • Yüksek ısıya dayanıksız malzemeler için uygun değildir.

  23. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ III • ETİLEN OKSİT • Özellikleri; • İyi penetre olur. • Renksiz havadan biraz ağır bir gazdır. • Avantajları; • Isıya hassas malzemeler için tercih edilir. • Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir. • Dezavantajları; • Kanserojen ve toksiktir. • Çevre için zarar vericidir. • Havalandırma süresi zorunlu ve uzundur.

  24. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ IV • FORMALDEHİT • Özellikleri; • -19°C’ de kaynar. • Renksiz, yanıcı, zehirli ve suda yüksek oranda çözülür. • Avantajları; • Isıya hassas malzemeler için tercih edilir. • Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir. • Havalandırma süresi yoktur. • Dezavantajları; • Kanserojen ve toksiktir. • Çap sınırlandırılması vardır. • Çevre için zarar vericidir.

  25. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ V • GAZ PLAZMA • Özellikleri; • İşlem döngüsünü 1 saatte tamamlar. • Avantajları; • Isıya hassas malzemeler için tercih edilir. • Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir. • Özel havalandırma gerekmez. • Toksik kalıntı bırakmaz. • Dezavantajları; • Selüloz, kumaş ve sıvılar için uygun değildir. • Çap sınırlandırılması vardır. • Sterilizasyon kabini küçüktür.

  26. STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VI • GAMA STERİLİZASYON • Özellikleri; • Tek kullanımlık malzemelerin sterilizasyonu için tercih edilir. • Avantajları; • Isıya hassas malzemeler için tercih edilir. • Sporlar dahil tüm mikroorganizmalara etkilidir. • Dozimetre sisteminin kullanılması ile test olayına gerek • kalmaz. • Dezavantajları; • Pahalı bir uygulamadır.

  27. D-BOŞALTMA-KAYIT

  28. E-DEPOLAMA- DAĞITIM • Depolama alanı sterilizasyon alanına yakın olmalıdır.

  29. STERİLİZASYON KONTROLYÖNTEMLERİ • Cihaz kontrol • Maruziyet kontrol • Yük kontrol • Paket kontrol • Kayıt tutma

  30. KONTROLSÜZ GÜÇ, GÜÇ DEĞİLDİR

  31. I-CİHAZ KONTROL • -Cihaz boş iken her sabah bowie&dicke testine tabi tutularak doymuş buhar performansı, cihaz içinde havanın var olup olmadığı,buharın cihazın her noktasına etki edip etmediği kontrol edilip belgelenir.Printer çıktıları kayıt dosyasına işlenip kayıt dosyasında saklanır.

  32. II-YÜK KONTROL • -İşlem anındaki biyolojik ölümün gerçekleşip gerçekleşmediğini belgeler. • Biyolojik indikatör yük ile birlikte işleme tabii tutulur. • İşlem sonrası uygun sıcaklıkta inkübe edilir. • İnkübasyon sonucuna göre malzemenin kullanılıp kullanılmayacağına karar verilir.

  33. III-BOHÇA KONTROL • Yük kontrolüne destek veren uygulamadır. • Cihaz problemi olmadan lokal problemler olabilmektedir. • Bohçanın içine sterilanın yeterince penetre olup olmadığını belgeler. • Her bohçada mutlaka kullanılmalıdır. • Yükün yanlış teknikle ve sık yerleştirilmesi,standartlara uymayan malzemelerin kullanılmış olması neticesindeki kabul edilmeyen sterilizasyon, bohça içi kontrolde kimyasal indikatörlerle somut olarak belgelenmelidir.

  34. IV-MARUZİYET KONTROL • Sterilizasyonun etkinliği hakkında bilgi vermez. • Renk değişikliği ile paketin maruz kalıp kalmadığını somut olarak gösterir. • Bohçaları tutturmada yardımcı olur.

  35. V-KAYIT KONTROL • Tüm basamaklara istenildiğinde geri dönülmesini sağlar. • Dökümantasyon araçları, kayıt kartları, etiketleri,saklama dosyaları kullanılabilir.

  36. Sonuç olarak; Sterilizasyon ister merkezi sterilizasyon ünitesi şeklinde olsun, ister klinikler kendi içinde yapılıyor olsun ortamın mutlaka steril ortam,temiz ortam ve kirli ortam olarak ayrılması gerekmektedir.

  37. TEŞEKKÜRLER

More Related