1 / 39

Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa

ELEKTROWNIE JĄDROWE korzyści i zagrożenia Andrzej T. Mikulski Państwowa Agencja Atomistyki Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Akademicki Klub Myśli Społeczno-Polityczne „VADE MECUM” Lublin , 22 kwiecień 2009 r. Andrzej T. Mikulski

nizana
Download Presentation

Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. ELEKTROWNIE JĄDROWE korzyści i zagrożenia Andrzej T. Mikulski Państwowa Agencja Atomistyki Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Akademicki Klub Myśli Społeczno-Polityczne„VADE MECUM” Lublin, 22 kwiecień 2009 r. Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 1

  2. Państwowa Agencja Atomistyki • - urząd dozoru jądrowego • działa na podstawie Prawa atomowego • odpowiedzialny za bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną • - wydaje licencje na budowę, eksploatacje i likwidację obiektów jądrowych • jedyny obiekt w Polsce: reaktor MARIA • dodatkowo:Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych • przechowalniki wypalonego paliwa w Ośrodku Świerk Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 2

  3. Systemy przyszłościowe Generacja IV • Zaawansowane reaktory • Współczesne reaktory 1950 1970 1990 2010 2030 2050 2070 2090 • Pierwsze reaktory Generacja I • Obnińsk • Shippingpor • Calder Hall Generacja II • LWR: PWR, BWR • CANDU • AGR Generacja III • ABWR, APWR • PBMR Przegląd typów reaktorów energetycznych (podział na generacje) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 3

  4. Uzasadnienie konieczności podjęcia rozwoju energetyki jądrowej w Polsce trzy aspekty – tzw. 3 x E »energetyczny – potrzeba pokrycia rosnącego zapotrzebowania na energię elektryczną przy zróżnicowanej strukturze źródeł zapewniającej bezpieczeństwo energetyczne »ekonomiczny – konieczność uzyskania takiej struktury źródeł energii elektrycznej, która zapewnia najniższe zdyskontowane koszty wytwarzania w całym systemie w warunkach występujących ograniczeń oraz zaostrzających się wymagań ekologicznych »ekologiczny – przestrzeganie prawnych wymogów ekologicznych oraz zapewnienia minimalnego poziomu zanieczyszczenia środowiska (Marecki/Duda: referat na konferencję NPPP-2006) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 4

  5. Reaktor wodno- ciśnieniowy PWR (WWER) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 5

  6. Bezpieczeństwo jądrowe - gwarancje układu wielu barier Bariery bezpieczeństwa (przed wydostaniem się radioaktywnych produktów rozszczepienia): 1. materiał paliwowy 2. osłona (koszulka) pręta 3. zbiornik reaktora 4. obudowa bezpieczeństwa (pojedyncza lub podwójna) Awaria ze stopieniem rdzenia EJ Three Mile Island (USA) w 1979 r. Utrata barier 1 i 3 (materiał paliwowy i koszulka) Działanie bariery 3 i 4 (zbiornik i obudowa) Brak skutków zdrowotnych Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 6

  7. Bezpieczeństwo jądrowe – kultura techniczna pojęcie wprowadzone po awarii w Czarnobylu definicja: dbałość o zachowanie wszelkich wymagań i zasad na każdym etapie projektu, wykonania i eksploatacji elektrowni jądrowej - wykorzystanie naturalnych praw fizyki w projektowaniu (grawitacja, konwekcja naturalna, właściwości materiałów … - analiza wszelkich scenariuszy awaryjnych na etapie projektu - przygotowanie weryfikacji procesu budowy - szkolenie personelu (symulatory) - brak tolerancji uchybień (nie ma małych uchybień) - wykorzystanie doświadczeń eksploatacyjnych z innych elektrowni - nauczenie odpowiedzialności w praktycznym działaniu i w każdych okolicznościach personelu operacyjnego Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 7

  8. REAKTORY JĄDROWE NA ŚWIECIE PRACUJĄCE Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 8

  9. UDZIAŁ REAKTORÓW JĄDROWYCHW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 9

  10. DYSPOZYCYJNOŚĆ REAKTORÓW JĄDROWYCH Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 10

  11. LICZBA PRACUJACYCH REAKTORÓW JĄDROWEWEDŁUG LAT PRACY Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 11

  12. REAKTORY JĄDROWE NA ŚWIECIE W BUDOWIE Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 12

  13. Zalety energetyki jądrowej (1) • wykorzystanie surowców energetycznych przydatnych tylko do produkcji energii elektrycznej (uran i tor) • wysoka koncentracja energii w uranie(1 kg uranu naturalnego jest równoważny wartości energetycznej 20 ton węgla kamiennego) • swoboda wyboru dostawcy paliwa (wiele krajów posiada zasoby rudy uranu i toru) • zaniedbywalne koszty transportu paliwa • możliwości składowania paliwa(okres kilku lat paliwo zajmuje mało miejsca) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 13

  14. Zalety energetyki jądrowej (2) • udział surowca (uranu) w łącznym koszcie produkcji energii elektrycznej w elektrowni jądrowej wynosi zaledwie 3-5% • koszt uranu naturalnego stanowi ok. 30% kosztów paliwa(reszta to koszt wzbogacenia oraz produkcji elementów paliwowych) • a z tego wynika: • - niska wrażliwość kosztów produkcji energii elektrycznej na wahania cen tego surowca(dla węgla i gazu koszty energii są silnie wrażliwe na ceny surowców) • - stabilność kosztów produkcji elektryczności w dłuższej perspektywie czasu Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 14

  15. Zagrożenia od energetyki jądrowej • promieniowanie (w czasie normalnej eksploatacji) • (pomijalne w czasie normalnej eksploatacji, porównanie w promieniotwórczością popiołów z elektrowni węglowej) • możliwość awarii jądrowej • (rozwój zabezpieczeń przed awarią • wykorzystanie praw fizyki w III generacji reaktorów • jedyny przemysł nastawiony od początku na likwidacje zagrożeń) • wytwarzanie odpadów promieniotwórczych • (b. ograniczona ilość i zawsze pozostająca pod kontrolą) • możliwość proliferacji materiałów jądrowych(do produkcji bomby atomowej, tylko w specjalnym typie reaktora, zapobieganie przez inicjatywę GNEP) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 15

  16. Energetyka jądrowa w Polsce umożliwiłaby: • wzrost niezależności energetycznej • poprzez dywersyfikację źródeł energii • spełnienie wymagań protokołu z Kioto (limity emisji gazów cieplarnianych) • oszczędzanie innych surowców energetycznych (węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny) i zaoszczędzenie dla przyszłych pokoleń • wykorzystanie tych zasobów w przemyśle chemicznym (są niezastąpione) • rozwiązanie problemów składowania odpadów promieniotwórczych z zastosowań w medycynie i przemyśle (to trzeba koniecznie zrobić) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 16

  17. Projekcja obciążenia elektrowni i elektrociepłowni w Polsce oraz planowane moce netto Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 17

  18. Optymalne kosztowonowe moce wytwórcze elektrowni w Polsce dla referencyjnych warunków rozwoju gospodarczego Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 18

  19. 10 elektrowni jądrowych, 27 reaktorów, ogólna moc 19 GWe Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 19

  20. Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 20

  21. Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 21

  22. Jednostkowy koszt wytworzenia energii elektrycznej netto [Energoprojekt, Katowice, 2005] Koszt wytwarzania: Elektrownie węglowe - 285 - 304 zł/MWh (wliczona emisja CO2) 210 - 230 zl/MWh (bez kosztów emisji CO2) Elektrownie jądrowe - 155 - 177 zł/MWh- (EPR i AP1000) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 22

  23. Koszty produkcji energii elektrycznej wedługFundacji Efektywnego Wykorzystania Energii Koszty wytwarzania (szacunki z 2009 r.) - istniejące elektrownie węglowe - 146 zł/MWh (bez kosztów emisji CO2) - przyszłe elektrownie węglowe 214 zł/MWh- elektrownie jądrowe - 257 zl/MWh Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 23

  24. Elektrownia jądrowa w Olkiluoto w Finlandii (makieta) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 24

  25. Elektrownia jądrowa w Olkiluoto w Finlandii (widok aktualny)(montaż ostatniego pierścienia ochronnego w obudowie bezpieczeństwa, wysokość 40 m, pozostała pokrywa obudowy bezpieczeństwa - wszystko wykonane w Polsce) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 25

  26. Awaria w Czarnobylu • - pierwotne określenie przyczyn (INSDAG-1, MAEA, 1986) • „karygodne błędy operatorów” wyłączenie wszystkich zabezpieczeń • - rzeczywista przyczyna: (INSAG-7, MAEA, 1992) • „niedopuszczalna usterka projektowa” (znana konstruktorom od co najmniej 2 lat nie wprowadzona zmiana w konstrukcji prętów bezpieczeństwa- decyzja operatora wyłączenia reaktora spowodowała nagły wzrost mocy i wybuch pary • inne niedociągnięcia: • * brak w wyszkoleniu kierownika zmiany (operatorów) • * odstąpienie od pierwotnej instrukcji przeprowadzenia doświadczenia bezpośrednio po obniżeniu mocy związanej z wyłączeniem reaktora przed wymianą paliwa (koniec cyklu paliwowego) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 26

  27. Podsumowanie (1) nie ma obecnie rozsądnej alternatywy dla zaopatrzenia w energię elektryczną niż energetyka jądrowa - wzrost zapotrzebowania na energie elektryczną - nie zwiększymy wydobycia węgla kamiennego, - kosztowne dotarcie do nowych złóż węgla brunatnego - wykorzystanie importowanego gazu pozbawione racjonalnych podstaw (2) technologia jądrowa jest na wysokim poziomie (3) stałe działania na rzecz podniesienia bezpieczeństwa (4) istnieje światowy rynek elektrowni jądrowych Działania: (a) rozpoczęcie szkolenia kadr „od zaraz” (b) zorganizowanie szerokiego programu informacji społecznej (c) podjęcie kroków inicjujących i stymulujących udział polskiego przemysłu w rozwoju energetyki jądrowej DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 27

  28. CZY POLSKA BYŁA PRZYGOTOWANA DO URUCHOMIENIA PROGRAMU ENERGETYKI JĄDROWEJ W LATACH SIEDEMDZIESIĄTYCH? • TAK, gdyż istniały wtedy: • rozwinięte instytucje naukowe, • zespoły i programy naukowo-badawcze, • instytucje i programy edukacyjne i szkoleniowe, • dwustronna międzyrządowa umowa z ZSRR, • kontrakty z dostawcami, • podstawa prawna i struktury w zakresie bezpieczeństwa jądrowegio i ochrony radiologicznej, • system totalitarny... Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 28

  29. CZY POLSKA JEST OBECNIE PRZYGOTOWANA DO POWROTU DO PROGRAMU ENERGETYKI JĄDROWEJ? • TAK, gdyż z istnieją: • krajowy system prawny + właściwe wdrożenie traktatów i konwencji międzynarodowych, • krajowe struktury w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, • ogólna strategia w zakresie postępowania z odpadami promieniotwórczymi • bogaty rynek oferujący różne konkurencyjne projekty elektrowni jądrowych, • rosnąca akceptacja energetyki jądrowej przez polityków, przemysłowców i ... Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 29

  30. CZY POLSKA JEST OBECNIE PRZYGOTOWANA DO POWROTU DO PROGRAMU ENERGETYKI JĄDROWEJ? • NIE, bo brak w Polsce: • zaplecza przemysłowego(wtedy oprócz reaktora i pomp głównych i paliwa produkowaliśmy wymienniki ciepła rurociągi, turbinę, generator, systemy pomiarowe) • wyspecjalizowanej kadry naukowo-technicznej!!! • (przeszła do innych branż, rozjechała się po świecie, przerwa w kształceniu) • wystarczającego poziomu akceptacji społecznej (tak było i przedtem) • odpowiedniej infrastruktury oraz programów i zespołów badawczo-rozwojowych badawczej • instytucji i programów edukacyjno-szkoleniowych Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 30

  31. Polsce nie będzie grozić uzależnienie energetyczne od monopolistycznego dostawcy paliwa • zasoby uranu są rozproszone (Kanada, Australia, Rosja, Kazachstan, Namibia, USA oraz Brazylia, Chiny, Indie) • wzbogacanie uranu realizowane jest na zasadach rynkowych przez USA, Rosję, Francję oraz wspólnie przez Holandię, Niemcy i Anglię • dostawcami elektrowni są firmy francusko-niemieckie, amerykańskie, kanadyjskie, rosyjskie; do wejścia na rynek przygotowują się konsorcja japońskie, koreańskie Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 31

  32. Nowe moce w elektrowniach jądrowych oraz produkcja energii elektrycznej (wg MAEA) GW Andrzej T. Mikulski SEP a współczesna energetyka - 21.09.2006 Państwowa Agencja Atomistyki ul. Krucza 36, 00-522 Warszawa 32

  33. Zmiany zachodzące w światowej energetyce jądrowej » modernizacyjne zwiększenia mocy nominalnej wymiana zestarzałego wyposażenia (wytwornice pary, turbiny) >Szwajcaria - 12,3% > USA - 20% (96 modernizacji od 1977 r.) > Finlandia: EJ Olkiluoto o 23% EJ Loviisa o 11% > Hiszpania - 11% (istnieje program) > Francja - 3,5% w blokach 900 MW (zapowiedziane w latach 2008-10) > Szwecja: EJ Oskarshamn-3 o 20% (zapowiedziane) EJ Forsmark-1 o 5% (zrealizowane) » przedłużanie zezwolenia na eksploatację > USA - 39 reaktorów z 40 do 60 lat > Japonia – rozważane zezwolenia na 70 lat > Rosja 12 reaktorów z 30 do 45 lat Wprowadzone innowacje i usprawnienia dla „globalnej” floty reaktorów faktycznie odpowiadają ponad 34 nowym blokom o mocy 1000 MWe pomiędzy 1990 a 2004 rokiem Andrzej T. Mikulski SEP a współczesna energetyka - 21.09.2006 Państwowa Agencja Atomistyki ul. Krucza 36, 00-522 Warszawa 33

  34. Czynniki postępu w dziedzinie bezpieczeństwa energetyki jądrowej: - doskonalenie metod projektowania - nauka na błędach - uzyskiwanie doświadczeń eksploatacyjnych - wymiana informacji między użytkownikami (WANO) - sformułowanie zaleceń międzynarodowych (MAEA) Reaktory Generacji III: - standaryzowany projekt - większa dyspozycyjność - zmniejszenie prawdopodobieństwa awarii połączonej ze stopieniem rdzenia - zmniejszone oddziaływanie na środowisko - zwiększony stopień wypalenia paliwa - przedłużenie czasu użytkowania paliwa Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 34

  35. Projekty zaawansowanych reaktorów jądrowych: - EPR - Francja/Niemcy - AP1000 - USA - ESBWR - USA - WWER-1500 - Rosja - CANDU (ACR-1000) - Kanada Reaktory wysokotemperaturowe: - produkcja ciepła technologicznego i energii elektrycznej Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 35

  36. Plany budowy nowych bloków » elektrownie w budowie (łączna moc 19 MW w 16 blokach) >Indie - 8 bloków > Rosja - 4 bloki >Tajwan, Chiny, Ukraina - 2 bloki >Finlandia, Iran, Japonia, Argentyna, Rumunia, Pakistan – 1 blok razem 24 bloki o mocy 18,7 GW » plany > Chiny do 2030 roku 5-krotny wzrost z 6,6 do 30-40 GW > Indie do 2100 roku 100-krotny > Japonia o 14,7 GW w okresie 20 lat > Republika Korei o 9,2 GW w okresie 20 lat > Rosja o 30,0 GW w okresie 20 lat wnioski: - zmiana percepcji energetyki jądrowej - ambitny rozwój Andrzej T. Mikulski SEP a współczesna energetyka - 21.09.2006 Państwowa Agencja Atomistyki ul. Krucza 36, 00-522 Warszawa 36

  37. Zagadnienia prawne energetyki jądrowej w Polsce: - Polska przystąpiła do wielu konwencji międzynarodowych w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i radiacyjnego - Prawo atomowe wymaga rozbudowania (były elektrownie jądrowe ale zlikwidowano) - rozdział inwestora i dozoru (musi być zapewniony) Kadry dla energetyki jądrowej: - największy problem w sytuacji Polski - możemy liczyć na pomoc międzynarodową w kształceniu - wykorzystać istniejącą kadrę krajową Andrzej T. Mikulski SEP a współczesna energetyka - 21.09.2006 Państwowa Agencja Atomistyki ul. Krucza 36, 00-522 Warszawa 37

  38. Podsumowanie konferencji NPPP-2006 dyskusja panelowa: - według panelistów nie ma alternatywy dla zaopatrzenia w energię elektryczną niż energetyka jądrowa - technologia jądrowa jest na wysokim poziomie - niezbędna stała troska o bezpieczeństwo - istnieje światowy rynek elektrowni jądrowych - korzystanie z doświadczeń budowy Żarnowca - rozpoczęcie szkolenia kadr „od zaraz” - zorganizowanie szerokiego programu informacji społecznej - podjęcie kroków inicjujących i stymulujących udział polskiego przemysłu w rozwoju energetyki jądrowej Andrzej T. Mikulski SEP a współczesna energetyka - 21.09.2006 Państwowa Agencja Atomistyki ul. Krucza 36, 00-522 Warszawa 38

  39. ENERGETYKA JĄDROWA – KORZYŚCI? • BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE • (nieporównywalnie większe niż dla wszystkich innych opcji energetycznych) • OCHRONA ŚRODOWISKA • (poza wypalonym paliwem i niewielką ilością innych odpadów promieniotwórczych oraz ciepłem odpadowym – brak innego wpływu na środowisko, technologia „przyjazna środowisku”) • WZGLĘDY EKONOMICZNE • (przy założeniu 50-60 lat eksploatacji – najtańsza energia elektryczna, stabilna cena paliwa pozwala na przewidywalne rachunki ekonomiczne) • LOGISTYKA ZARZĄDZANIA • (np. elektrownia o mocy 1000 MWe zużywa 30 ton paliwa rocznie, w porównaniu z 3 pociągami węgla kamiennego dziennie) Andrzej T. Mikulski Lublin, 22.04.2009 Polskie Towarzystwo Nukleoniczne Warszawa 39

More Related