1 / 72

PARENTERAL SIVI TEDAVISI

tessica
Download Presentation

PARENTERAL SIVI TEDAVISI

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


    1. PARENTERAL SIVI TEDAVISI Prof. Dr. Ahmet oker

    2. 2 YASAM BOYU SIVILAR

    3. TEMEL KAVRAMLAR

    4. Vcut sivilarinin fonksiyonel blmeleri Vcut sivi blmeleri Vcut agirligina gre % Total vcut suyu %60 Hcre ii blme %40 Hcre disi blme %20 Hcreler arasi blme %15 Plasma %5

    6. Sivi Kompartmani Vcut Agirliginin 70 kg Erkek Total vcut suyu(TBW) %60 42L Ekstraselller vcut suyu(ECW) %20 14L Intraselller vcut suyu %40 28L Total kan hacmi(TBV) %8 6L Kirmizi hcre kitlesi(RCM) %3 2L Plasma volm %5 4L Intertisyel sivi(ISF) %15 10.5L 9.5L fonksiyonel 1L transselller

    7. RCM PV TBV = x 100 = x 100 Venz Htc 100 - Venz Htc TBV=79 ml/kg TBV, total kan hacmi RCM, kirmizi hcre kitlesi PV, plasma volm

    8. Mol - Milimol: Bir maddenin gram olarak molekl agirligina esit miktaridir. Miligram olarak molekl agirligi ise milimoldr. Mol ve milimol, verilen volmde partikl sayilarini belirtmektedir. Partikllerin tasidiklari elektrik yk ve osmotik olarak aktif iyonlarin sayisi hakkinda dogrudan bilgi vermemektedir.

    9. Mol - Milimol MOL= Atom agirligi (gm) + Atom agirligi (gm) (gm) Madde 1 Madde 2 Milimol = Atom agirligi (mg) + Atom agirligi (mg) (mg) Madde 1 Madde 2 rnek: NaCl 1 Mol = 23+35.5 = 58.5 gm 1mMol = 23+35.5 = 58.5 mgm

    10. Ekivalan (Eq) - miliEkivalan (mEq): Bir iyonun bir ekivalani gram olarak atom agirliginin degerligine blnmesidir. Miligram olarak atom agirliginin degerligine blnmesi miliekivalandir. Verilen bir zeltide bulunan katyonlarin miliekivalan sayisi, anyonlarin miliekivalan sayisina esittir.

    11. Ekivalan (Eq) - MiliEkivalan (mEq) Atom agirligi Eq veya mEq = Degerligi (+,++,-,--,.. vs) rnek: Na+= 23/1 = 23 Eq veya mEq

    12. Osmol - miliOsmol (mOsm): Osmotik olarak aktif partikl ve iyon sayisini gsterir. rnek: %0.9 NaCl zeltisinin osmolitesi; 9 gm=9000 mg/L NaCl, 23+35.5=58.5 NaCl mol agirligi, 9000/58.5=154 mEq Na, 9000/58.5=154 mEq Cl, 154+154= 308 mOsm

    13. 13 Plasma osmolalitesinin hesabi Glukoz re 2 Na + + 18 2.8

    14. 14 PLASMA INTERTISYUM Onkotik basin 28 mm Hg 5 mm Hg Kapiller hidrostatik 17 mm Hg - 6.3 mm Hg basin

    15. 15 ARTERIEL U mm Hg VENZ U Plasmadan intertisyuma 25 Plasma hidrostatik basin 10 5 Intertisyel onkotik basin 5 30 15 Intertisyumdan plasmaya 28 Plasma onkotik basinci 28 - 6.3 Intertisyel hidrostatik basin - 6.3 21.7 21.7 8.3 Net basin farki - 6.7

    17. Bbreklerden Sodyum reabsorpsiyonu

    18. znenlerin bbrekte gnlk geriemilimleri

    19. 19 Vcut Sivi Degisikliklerinin Siniflamasi 1. Volm degisiklikleri 2. Konsantrasyon (yogunluk) degisiklikleri 3. Kompozisyon (kapsam) degisiklikleri

    20. Hcredisi Blmede Volm Aigina Sebep Olan Olaylar 1. Kusma 2. Nazogastrik aspirasyon 3. Ishal 4. Gastrointestinal fistller 5. Yaralanma ve enfeksiyonlarda sivi sekestrasyonlari 6. Intraabdominal enflamatuar olaylar 7. Peritonitler 8. Barsak tikanmalari 9. Yaniklar

    22. 22

    23. SODYUM (Na+) - 1 Plasma: 138 - 145 mEq/L, Total vcut Na+ 58 mEq/kg (4000 mEq/70 kg O) Total degisebilir Na+ 41 mEq/kg 70 kg O 2800 - 3000 mEq 800 - 1000 mEq kemikte Sonuta degisebilir total vcut Na + yaklasik 2000 mEqdir.

    24. SODYUM (Na+) - 2 Hiperglisemide serum Na + azalir. 200 mg zerindeki her 100 mg glukoz artisinda 2 mEq/L Na + eklenmeli. 50-90 mEq/gn (3-5 gm) Na + alinmaktadir. Gereksinim 75 mEq/gn (1-2 mEq/kg/gn) Idrarla atilimi 40-60 mEq/L

    25. 25 HIPONATREMI Plazma Na+u 135 mEq/L altindadir. Hiponatremi hcre disi sivida hipoosmolaliteye neden olacak ve sivi hcre iine ekilecek, hipovolemi gelisecektir. Buna bagli Aldosteron ve ADH salgisi artar, bbrekler tuz ve su tutmaya alisir.

    26. 26 HIPONATREMI NEDENLERI I. Azalmis hcredisi volmle beraber olanlar Kusma, Ishal, Gastrointestinal fistller, Diabetik asidoz, Ileus, Peritonitler, Yaniklar II. ok artmis hcredisi volmle beraber olanlar Bol sivi, az tuz verilmesi, Uzun sreli tuzsuz diyet, Asiri terlemelerde sadece su verilmesi, tuz verilmemesi

    27. 27 Isotonik hiponatremi (psydohiponatremi): Hiperlipidemik ve hiperproteinemik durumlar plasma volmnde izotonik bir genislemeye neden olurlar ve serum Na+ konsantrasyonunun dsmesine yol aarlar. Plasma lipit konsantrasyonunun (mg/dl) 0.002 ile veya serum protein konsantrasyonunun 8 g/dl nin zerindeki her artisinin 0.25 ile arpilmasiyla serum Na+ azalmasi tahmin edilebilir.

    28. 28 Hipertonik hiponatremi: Hiperglisemi, hcre iinden hcre disina geici bir sivi geisine sebep olarak serum Nanu dile eder. Bu sebepten buna dilusyonel hiponatremi de denilmektedir.

    29. 29 1. Hipotonik hiponatremi (gerek hiponatremi): Genellikle hipotonik sivilarin (D5W, 0.45% NaCl) verilmesine bagli gelisir. 1.1.Hipovolemik hipotonik hiponatremi: Sodyumdan zengin sivi kaybi (GIS sivilari, AC, deri) ve yetersiz miktarda hipotonik sivi replasmani 1.2.Hipervolemik hipotonik hiponatremi: Konjestif kalp yetmezligi, KC hastaliklari, nefrosisde dolasan kan volm de yetersizdir. 1.3.Izovolemik hipotonik hiponatremi:

    30. 30 1.1. Izovolemik hipotonik hiponatremi: 1.1.1.Su zehirlenmesi: Renal fonksiyonlari bozuk hastalarda su yklenmesi, zellikle hipotonik sivilarin verilmesi 1.1.2. Potasyum kaybi: GIS sivilarinin kaybina veya diretiklere sekonder olarak gelisir ve izovolemik hiponatremiye neden olur. 1.1.3.Bazi hastalarda serum osmolalitesi dser. Tberkloz ve siroz gibi bazi hastaliklar bu duruma predispozisyon yaratir. 1.1.4. SIADH (Syndrome of Inappropriate ADH secretion): Plasma hipoosmolalitesiyle karakterli bir sendromdur. AC hastaliklari (atelektazi, ampiyem, pnmotoraks), SSS hastaliklari (travma, menenjit, tm, subaraknoid kanama), ilalar (siklofosfamit, NSAI ilalar, sisplatin) ve ektopik ADH salinimi (kk hcreli AC kanseri)

    31. 31 HIPONATREMININ KLINIK BULGULARI

    32. 32 Na+ aiginin hesaplanmasi [ Normal Na+ - Hastanin Na+] x (kg x % 60) rnek: 140-115=25 mEq/Lde eksigi var. 70 x %60=42 kg hcredisi sivi 25 x 42=1050 mEq total Na+ eksigi 1050 / 154= 6800 ml % 0.9 NaCl gerekir.

    33. 33 HIPERNATREMI Plasma Na+ dzeyinin 150 meq/L den fazla olmasi durumudur. Hipernatremi nedenleri: Asiri su kaybi Asiri tuz yklenmesi ADH yetmezligi (Diabetes insipitus, beyin ameliyat ve travmalari) Akut tbler yetmezlik

    34. 34 HIPERNATREMI BELIRTI VE BULGULARI

    35. 35 HIPERNATREMI DURUMUNDA SIVI AIGININ HESAPLANMASI 1.Na+ fazlaligi= [Normal Na+- Hastadaki Na+] * Total vcut suyu (kg * %60) rnek: Hastadaki Na+ =160 mEq/L, Agirlik: 70 kg (160-140)*(70*60%)=840 mEq total Na+ fazlaligi 840/140=6 L sivi aigi var demektir. 2.Normal Na+ *TVS=Hastadaki Na+ *Hastadaki TVS rnek: 140*42=160*X X=36,75 L 42-36,75=5,25 L sivi aigi var demektir.

    36. POTASYUM (K+) - 1 Potasyumun %95 hcre iindedir (150 mEq/L) Hcre disinda 3.5-5.0 mEq/L Total K+ 53.8 mEq/kg (3766 mEq/70 kg O ) Total degisebilir K+ 52.8 mEq/kg Ortalama 3500-3600 mEq

    37. POTASYUM (K+) - 2 Gnlk alim 100 mEq Gnlk gereksinim 75 mEq (0.5-1 mEq/kg/gn) Glukoz hcre iine girerken K+ da hcre iine girer Asidosisde H+ hcre iine girer, K+ hcre disina ikar K+ Alkalozisde H+ hcre disina ikar, K+ hcre iine girer K+ Glukokortikoidler; H+ hcre iine, K+ hcre disina ikar Mineralokortikoidler; Na+ tutulmasi H+, K+ atilmasina sebep olur.

    38. 38 Hipopotasemi (Hipokalemi) Serum potasyum dzeyinin 3.5mEq/Lnin altina dsmasi durumudur. Nedenleri: 1.Bbreklerden asiri potasyum kaybi (diretikler, amfoterisin B) 2.Potasyum iermeyen sivilarin uzun sre verilmesi 3.Potasyumsuz TPN 4.Gastrointestinal kayiplar (kusma, NG drenaj, ileus, kolon fistlleri, agir ishaller) 5.Yaniklarla ciltten olan kayiplar

    39. 39 HIPOPOTASEMI BELIRTI VE BULGULARI

    40. 40 HIPOPOTASEMI TEDAVISI Vcut kitlesi kk olanlarda potasyum aiginin 50 ile, vcut kitlesi byk olanlarda 100 ile arpilarak hesap edilebilir. rnegin; 4.52.5=2 mEq/L aik var, 50x2=100 mEq verilmesi gerekir. Normal pHda vcut potasyumunda 1 mEqlik dss, total vcut potasyumunda %10 azalma olusturur ve yaklasik 100-400 mEqlik total bir azalmanin isaretidir. Serum potasyum konsantrasyonu <2mEq/Le dstgnde total vcut potasyumunda 1000mEqlik bir azalma olur.

    41. 41 POTASYUM VERILIRKEN UYULMASI GEREKEN KURALLAR: Hesaplanan aik yavas yavas kapatilmalidir Verilen zeltinin litresinde 40 mEqdan ok potasyum olmamalidir Gnlk total doz 160 mEq asmamalidir Potasyum verilebilmesi iin saatte en az 25 ml idrar atimi olmalidir Potasyum verilen hastalarda EKG izlenmeli ve normale dnene kadar potasyum verilmelidir.

    42. 42 Hiperpotasemi Serum potasyum dzeyinin 6mEq/Lnin zerine ikmasi durumudur. Nedenleri: 1. Akut ve kronik bbrek yetersizligi 2. Adisson hastaligi 3. Diabetes Mellitus 4. Metabolik ve respiratuar asidoz 5. Gastrointestinal kanamalar 6. K+ ieren sivilarin hizli verilmesi 7. Masif banka kani transfzyonu

    43. 43 HIPERPOTASEMI BELIRTI VE BULGULARI

    44. 44

    45. 45 HIPERPOTASEMI TEDAVISI 1.Aritmi, A-V blok varsa; Kalsiyum glukonat %10, 5-10ml IV 2.Potasyumu hcre iine ekmek iin; Glukoz %10-20, 250-500 ml verilmeli ve hcre iine geisi artirmak iin 5g glukoz iin 1 nite kristalize inslin verilmelidir. 3.Asidoz tedavisi ve hcre disi siviyi alkali yaparak K+ un hcre iine geisini artirmak iin; NaHCO3 [50 mEq] verilmelidir. 4.Kayeksalat (polystyrene sulfonate) gibi katyon degistirici reineler oral veya lavman yoluyla kullanilabilirler. 5.Hastada yeterli bbrek fonksiyonu elde etmek ve yeterli potasyum atilimini saglamak iin 500mL %0.9 NaCl ile beraber furosemid (20-100mg) IV yoldan verilir. 6.Hibiri fayda etmez ise hemodiyaliz yapilmalidir.

    46. KALSIYUM (Ca++) - 1 Serumda: 4.5-5.5 mEq/L (8.5-10.5 mg/dL) (2.23-2.57mmol/L) %45i iyonize (4.6-5.1mg/dL veya 1.15-1.27mmol/L) %40si proteine bagli %15i iyonize olmayan sekildedir. Asidozisde iyonize Ca++ artar Alkolozisde iyonize Ca++ azalir 500-1500 mg/gn alinir Total Ca depolari 1000g ve %99 kemikte Iyonize Ca (mg/dL)= total serum Ca (0.8 x serum albumin) (N: 4.5 5.5 mg/dL)

    47. 47

    48. 48

    49. 49

    50. 50 Hipokalsemi Serum Ca++<8mg/dL Nedenleri: 1.Akut pankreatit 2.Masif yumusak doku enfeksiyonlari (Nekrozitan fasciitis) 3.Akut ve kronik renal yetmezlik 4.Pankreas ve ince barsak fistlleri 5.Hipoparatiroidi

    51. 51 Hipokalsemi tedavisi Kalsiyum aigini kapatmak iin 10-20 mL %10 kalsiyum glukonat 10 dakikada IV yoldan bolus tarzinda verilir. Idame dozu 1-2 mg/kg/saat elementel kalsiyum ile saglanir. Bu tedavi ile 6-12 saat sonra serum kalsiyum dzeyi normale dner. Bundan sonra 0.3-0.5 mg/kg/saat dozunda uygulanir.

    52. 52 Hiperkalsemi Serum Ca++>11mg/dL Nedenleri: Malignite Hiperparatiroidi Hipertiroidi Vit D intoksikasyonu Immobilizasyon Uzun sreli TPN Tiazid tr diretikler Granlomatz hastaliklar

    53. 53 Hiperkalsemi tedavisi Acil tedavide beraberinde olan sivi aigi dzeltilir ve furosemid verilerek renal klirens artirilir. Kardiak ve renal fonksiyonlari normal olan hastalarda 250-500 mL/saat %0.9 NaCl yaninda 4-6 saatte bir 20 mg furosemid IV verilir. Tedavi saatlik idrar miktari 200-300 mL olacak sekilde ayarlanir ve diger elektrolit bozukluklari da dzeltilir. Yeterli hidrasyon ile beraber somon baligi Kalsitonini verilmesi, maligniteye ve hiperparatiroidiye bagli hiperkalsemide uygulanmakta olan tedavi seeneklerindendir.

    54. MAGNEZYUM (Mg++) Toplam 21-28 gm, 2000 mEq Plasma: 1.5 - 2.5 mEq/L veya 0.65-1.1 mmol/L %35i proteine bagli Diyetle 20 mEq/gn (240 mg/gn) alinir

    55. 55 HIPOMAGNEZEMI 1.Starvasyonda 2.Malabsorpsiyonda 3.Uzun sreli GIS kayiplarinda 4.Akut pankreatit 5.Diabetik ketoasidoz tedavisi 6.Primer aldosteronizm 7.Alkolizm 8.Amfoterisin B tedavisi 9.Tedavisi uzun sren termal yaniklar

    56. 56 Hipomagnesemi tedavisi Magnezyum klorr ve Mg sulfat zeltilerinin parenteral verilmesiyle yapilir. Bbrek fonksiyonlari normal ise 2 mEq/kg Mg IM veya IV verilebilir. Tedaviye 1-3 hafta, hcre ii seviye dzelinceye kadar devam etmek gerekir. [Mg sulfat %50 10-20 mEq/gn IM/IV veya oral Magnezyum oksit 800 mg] Hcre ii Mg istenilen dzeye geldiginde 4mEq/Mg/gn yeterlidir.

    57. 57 HIPERMAGNEZEMI 1.Siddetli renal yetmezlikde 2.Termal yaralanmanin erken devresi 3.Massif travma, cerrahi stres 4.Siddetli asidoz

    59. 59 (kg x 4) + 7 Vcut yzeyi = ------------------ m2 90 + kg

    61. GNLK SIVI GEREKSINIMI ERISKIN = 35 ml/kg/gn (1000 mL/m2) YASLI = 30 ml/kg/gn OCUKLAR = Ilk 10 kg 100 ml/kg/gn Ikinci 10 kg 50 ml/kg/gn 20 kg 25 ml/kg/gn

    62. SU KAYBI ILE ILGILI PRATIK BILGILER Susama: 350 - 750 ml kayip TBW %1-2 azalir Axilla Ve Kasiklarda Kuruma: 1500 ml su kaybi Vcut agirliginin azalmasi: TBW kaybini gsterir Juguler venlerin dolgunlugunun azalmasi; Na+ ieren sivi gereksinimi Doku turgorunda azalma; Na+ ieren sivi gereksinimi Kan basinci ve nabiz sayisi: Na+ ieren sivi gereksinimi dem ve raller: dem; Tm vcutta 400 mEq Na+ fazlaligi Raller; plasma hacminde 1500 ml artis

    63. 63 SIVILARIN INFZYON HIZLARI Damla/dk saatte/ml Gnde/L 5 20 0,5 15 60 1,4 30 120 2,9 50 200 4,8 100 400 9,6 150 600 14,4 15 damla ~ 1cc Hipertonik sivilar 50 dam/dk, Izotonik sivilar 150 dam/dk dan daha hizli verilmezler

    64. 64 Siklikla Kullanilan Parenteral Sivilarin Elektrolit Ierikleri

    65. 65 tahmin edilen kayip X seilen sivinin dagilacagi volm Verilmesi gereken = Sivi normal plazma volm 70 kg agirliginda erkek hasta 1000 mL sivi (kanama) kaybi var. RNEK: D5W, dagilimi tm vcut sivisinadir 1L X 42L D5W= = 13L 1L X 4L 4 Alb = = 1L (%5 Alb) 4 LR, dagilimi hcredisi sividadir 1L X 14L LR = = 3.5L 4

    66. 66 Sivi Kompartmani Vcut Agirliginin 70 kg Erkek Total vcut suyu(TBW) %60 42L Ekstraselller vcut suyu(ECW) %20 14L Intraselller vcut suyu %40 28L Total kan hacmi(TBV) %8 6L Kirmizi hcre kitlesi(RCM) %3 2L Plasma volm %5 4L Intertisyel sivi(ISF) %15 10.5L 9.5L fonksiyonel 1L transselller

    67. 67

    68. 68 KALORI GEREKSINIMI %60 KH Dextrose solusyonlari %5,10,20,30,50 %40 LIPID Soya, zeytinyagi, uzun orta zincirli YA, miks %10,20 PROTEIN ENERJI KAYNAGI DEGILDIR VE 1-1.5 GR/KG VERILIR. %8,5

    69. 69 Sivi verince ka kalori veririm? 1 gr dextrose 4 kcal %30 Dextrose 1000 cc= 30 gr x 4 x10=1200 kcal %10 Dextrose 1000 cc= 10 gr x 4 x 10 = 400 kcal 1200 kcal dextrose ile vermek iin 1000 cc %30 Dextrose 3000 cc %10 Dextrose O HALDE AZ HACIMDE OK KALORI MI, OK HACIMDE OK KALORI MI?

    70. 70 Sivi verince ka kalori veririm? 1 gr yag 9 kcal Yag %10 yag solusyonu 1000 cc 10gr x 9 x 10 = 900 kcal %20 yag solusyonu 1000 cc 20 gr x 9 x 10 = 1800 kcal AZ HACIM OK KALORI MI, OK HACIM AZ KALORI MI?

    71. 71 rnek reete (order) Evde yatan hasta beslenmiyor, su imiyor 48 kg, kusmasi yok. Sivi gereksinimi = ERISKIN = 35 ml/kg/gn Yani 35 x 48 = 1680 ml Kalori gereksinimi = 30 kcal / kg / gn Yani 30 x 48 = 1440 kcal

    72. 72 1680 ml 1440 kcal 48 kg 1440 kcal %60i = 864 kcal karbonhidrat olmali 1gr kh 4 kcal verir 864 /4 = 216 gr kh lazim %5 Dextrose 4300 cc gerek %30 dextrose 700 cc gerek %50 dextrose 430 cc gerek 1440 kcal %40i = 576 kcal lipid olmali 1 gr lipid 9 kcal verir 576 / 9 = 64 gr lipid lazim %10 lipidden 640 cc %20 lipidden 320 cc Kalan sivi Izotonik olabilir

    73. 73 GNLK SIVI GEREKSINIMI ERISKIN = 35 ml/kg/gn (1000 mL/m2) YASLI = 30 ml/kg/gn OCUKLAR = Ilk 10 kg 100 ml/kg/gn Ikinci 10 kg 50 ml/kg/gn 20 kg 25 ml/kg/gn

More Related