1 / 23

Racionalna primena stabiliaztora raspoloženja

Racionalna primena stabiliaztora raspoloženja. Prof. Dr Goran Mihajlović Klinika za psihijatriju KC Kragujevac. S tabilizatori raspoloženja-istorijat.

emile
Download Presentation

Racionalna primena stabiliaztora raspoloženja

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Racionalna primena stabiliaztora raspoloženja Prof. Dr Goran Mihajlović Klinika za psihijatriju KC Kragujevac

  2. Stabilizatori raspoloženja-istorijat • Kasnih 1940-ih. godina XX veka, australijski psihijatar Dž. Kejd (J. Cade) je otkrio da litijum smiruje agitirane (uznemirene) psihotične pacijente. • Danski istraživač M. Šo (M. Schou) je zapazio da je litijum efikasan u uklanjanju ciljnih simptoma manije, a da uz to ima i profilaktično dejstvo u bipolarnom poremećaju. • Ubrzo posle primene soli litijuma, za lečenje bipolarnog poremećaja počinju da se koriste antikonvulzivni lekovi, valproat i karabamazepin.

  3. Stabilizatori raspoloženja

  4. Stabilizatori raspoloženja - psihijatrijske indikacije

  5. Stabilizatori raspoloženja • U SAD dijagnoza bipolarnog poremećaja ( F31 ) u odnosu na shizoafektivni poremećaj (F 25), češće se postavlja u odnosu 10:1 • U Srbiji dijagnoza shizoafektivnog poremećaja u odnosu na bipolarni poremećaj prema nekim istraživanjima češća je u razmeri 4:1

  6. Stabilizatori raspoloženja u lečenju bipolarnog poremećaja • Pre započinjanja psihofarmakološkog lečenja potrebno je da kliničar: -uspostavi dobar terapijski savez sa pacijentom -edukuje pacijenta o bolesti -obezbedi podršku porodice u lečenju -pomogne pacijentu da nauči kako da živi sa bolešću

  7. Stabilizatori raspoloženja u lečenju bipolarnog poremećaja • U lečenju manične i depresivne epizode farmakoterapija predstavlja bazičnu komponentu • Prva linija- stabilizatori raspoloženja (litijum, valproat, karbamazepin) • Kod 50% pacijanata dovoljna je monoterapija stabilizatorima raspoloženja • Pacijenti sa psihotičnom slikom i sa floridnim simptomima iziskuju istovremenu primenu stabilizatora raspoloženja, antipsihotika i često, benzodijazepina • U prvoj liniji, zbog manje izraženih neželjenih efekata, potrebno je primeniti atipične antipsihotike (risperidon, olanzapin, quetiapin, ziprasidon) • U drugoj liniji lečenja savetuje se primena klasičnih antipsihotika (haloperidol, hlorpromazin)

  8. Litijum • Do skoro jedini - ”lek izbora” za akutni i profilaktički tretman manične epizode • Dokazani antimanični efekat na čitav spektar simptoma manije (psihomotorna aktivnost, poremećaj mišljenja, iritabilnost) • Visoko agresivni i psihotični pacijenti uglavnom iziskuju dodatnu terapiju

  9. Prediktori povoljnog terapijskog odgovora na litijum • Zadovoljavajući premorbidni kapacitet ličnosti • Dobro funkcionisanje između epizoda bolesti • Pacijenti kod kojih je manična epizoda praćena depresijom a potom remisijom • Klasična manija sa euforijom, bez psihotičnih simptoma • Bipolarni poremećaj u porodičnoj anamnezi • Povoljno reagovanje na litijum u porodičnoj ili ličnoj anamnezi

  10. Prediktori nepovoljnog terapijskog odgovora na litijum • Pacijenti sa više od 4 epizode raspoloženja godišnje (”brzo ciklirajući”, rapid cyclers) • Pacijenti sa disforičnom manijom • Pacijenti sa mešovitom epizodom

  11. Doziranje litijuma • Pre početka terapije litijumom potrebno je uraditi: test tireoidne funkcije, EKG, nivo kreatinina i ureje u serumu. • Doze: početna doza 300-600mg, terapijska doza 900-1800mg, uobičajena doza 900-1200mg na dan. Doze se određuju na osnovu koncentracije litijuma u plazmi. • Optimalna koncentracija litijuma u plazmi je od 0,6-1,2 mmol/l. Koncentracija litijuma određuje se 7-og dana po započinjanu terapije. • Znaci intoksikacije se javljaju kod koncentracija od 2 mmol/l, a teška intoksikacija od 3 mmol/l.

  12. Litijum-neželjena dejstva • Nefrotoksičnost • Tireotoksičnost • Dermatološka neželjena dejstva (psorijaza, alopecija)

  13. Valproat • Pokazuje jednaku terapijsku efikasnost u lečenju bipolarnog poremećaja kao llitijum • Neželjena dejstva ređe se javljaju nego kod litijuma • Preporučuje se u lečenju svih oblika bipolarnog poremećaja, a posebno u sledećim slučajevima: -mešovita epizoda -ukoliko postoji komorbiditet sa zloupotrebom alkohola ili psihoaktivnih supstanci -disforična manija -” rapid cycling ”

  14. Doziranje valproata • Pre započinjanja lečenja savetuje se provera funkcije jetre i krvne slike • Terapijska doza kreće se u rasponu od 750-2000mg na dan. Dozu treba postepeno povaćavati na 3-5 dana do optimalne doze. • Nivo leka u krvi se kontroliše kada postoje kliničke indikacije (visoka učestalost neželjenih efekata, interakcija sa drugim lekovima). Optimalni nivo koncentracije leka u krvi kreće se od 50-120mg/l.

  15. Valproat-neželjena dejstva • Stomačne tegobe • Povećanje vrednosti jetrinih transaminaza • Pospanost

  16. Karbamazepin • Karbamazepin (CBZ) ima sličnu terapijsku efikasnost u lečenju manične epizode kao litijum i valproat. • Primena CBZ posebno se savetuje u sledećim slučajevima: -mešana epizoda ( manija i depresija istovremeno ) -manična epizoda sa psihotičnom simptomatologijom -” litijum neresponderi ” -pacijenti sa negativnom porodičnom anamnezom za bipolarni poremećaj -pacijenti sa više maničnih nego depresivnih epizoda

  17. Doziranje karbamazepina • Pre započinjanja lečenja CBZ-om potrebno je uraditi: hepatogram, k.k.s. • Početna doza je od 200-600mg raspoređena 2-3 puta na dan. Uobičajena terapijska doza za lečenje manije kreće se u rasponu od 600-1800mg na dan. Najčešće primenjivana doza je 800-1200mg na dan. • Optimalne koncentracije nivoa leka u serumu kreću se između 6-12 mg/l. • CBZ je snažan induktor mikrozomalnih enzima jetre - voditi računa o interakcijama. • U toku lečenja savetuje se kontrola krvne slike i funkcije jetre svaka 3 - 6 meseci.

  18. Karbamazepin-neželjena dejstva • Hematološka neželjena dejstva (anemija, leukopenija,trombocitopenija) • Osip na koži • Oslabljen govor • Ataksija

  19. Stabilizatori raspoloženja-primena u trudnoći i laktaciji

  20. Ostali stabilizatori raspoloženja • Gabapentin i lamotrigin su u poslednje vreme korišćeni za lečenje bipolarnog poremećaja u slučajevima kada litijum, valproat i karbamazepin nisu pokazali efikasnost.

  21. Ostali stabilizatori raspoloženja-gabapentin • Gabapentin generalno ima dobru podnošljivost i ulazi u malo interakcija sa drugim lekovima. • Gabapentin je sličan anksioliticima po svojim mehanizmima delovanja zato što pojačava sintezu GABA. Lek je efikasan u lečenju manične epizode pri dozama od 600- 3800mg.

  22. Ostali stabilizatori raspoloženja-lamotrigin • Lamotrigin se takođe dobro podnosi, ali se dovodi u vezu sa retkim, potencijalno po život opasnim Stiven- Džonsonovim sindromom, idiosinkratičnim rašom i toksičnom epidermalnom nekrolizom • Potvrđeno da je lamotrigin delotvoran u tretmanu bipolarnog poremećaja, naročito u lečenju depresivne epizode bipolarnog poremećaja i u profilaksi. Terapijska doza je u opsegu od 50 do 400 mg/dan

  23. Zaključak • Bipolarni poremećaj raspoloženja u savremenim uslovima može se uspešno lečiti, kako u smislu akutnog lečenja manične i depresivne epizode, tako i u profilaksi. • Stabilizatori raspoloženja su prva linija farmakološkog tretmana. • Ukoliko se dosledno primene terapijski algoritmi, stopa povoljnog terapijskog odgovora u bipolarnom poremećaju mogla bi dostići do 80%

More Related