1 / 38

Aktualne problemy ochrony przed powodzią

Aktualne problemy ochrony przed powodzią. Zagadnienia:. Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Klasyfikacja powodzi Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce Straty powodziowe

keisha
Download Presentation

Aktualne problemy ochrony przed powodzią

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Aktualne problemy ochrony przed powodzią

  2. Zagadnienia: • Podstawowe pojęcia hydrologiczne • Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań • Klasyfikacja powodzi • Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce • Straty powodziowe • Środki ochrony przed powodzią • Podsumowanie i wnioski

  3. Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wezbranie – znaczny wzrost stanów wody w ciekach i jeziorach, wywołany: • zwiększonym zasilaniem (opady, tajanie śniegu) lub • zahamowaniem odpływu (zatory lodowe lub śryżowe, wiatr wiejący przeciwnie do kierunku przepływu wody) (Kiciński 1983) Powodziami – nazywamy takie wezbrania wody, podczas których woda po przekroczeniu stanu brzegowego lub korony wałów ochronnych zalewa doliny rzeczne lub tereny depresyjne, a przez to powoduje zniszczenia i straty finansowe oraz pozaekonomiczne (społeczne, moralne) (Ciepielowski 1992)

  4. Podstawowe pojęcia hydrologiczne Wezbraniejest zjawiskiem przyrodniczym

  5. Podstawowe pojęcia hydrologiczne Powódźjest zjawiskiem zarówno przyrodniczym jak i gospodarczym

  6. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Czynniki naturalne wpływające na wielkość wezbrania opadowego • Charakterystyka opadów: • intensywność i wielkość • opadu • kierunek przemieszczania się • opadu • powierzchnia objęta • deszczem w stosunku do • powierzchni zlewni Schemat zlewni rzecznej

  7. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Czynniki naturalne wpływające na wielkość wezbrania opadowego • Charakterystyka fizyczno- • geograficzna • kształt zlewni • układ i gęstość sieci rzecznej • występowanie jezior, • mokradeł • topografia terenu • budowa geologiczna i rodzaj • gruntów • rodzaj i gęstość pokrycia • roślinnego Schemat zlewni rzecznej

  8. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Schemat obiegu wody w zlewni rzecznej Bilans wodny zlewni

  9. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wielkość ewapotranspiracji w czasie sezonu wegetacyjnego(Ryszkowski i Kędziora 1987)

  10. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wielkość odpływu powierzchniowego w ciągu roku (Ryszkowski i Kędziora 1987)

  11. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ urbanizacji zlewni na obszarze Tokio - porównanie hydrogramów wezbrań wywołanych opadem o jednakowej charakterystyce

  12. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie • A – stan naturalny – druga połowa XIX w.: • długość rzeki 28 km • parametry fali: • Qmax = 5,3 m3/s • V = 0,54 mln m3

  13. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie • B – początek XX w.: • długość rzeki 24 km • parametry fali: • Qmax = 7,3 m3/s • V = 0,62 mln m3

  14. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Wpływ zmian użytkowania zlewni na wielkość fali przy podobnym opadzie • C – koniec XX w.: • długość rzeki 20 km • parametry fali: • Qmax = 9,5 m3/s • V = 0,69 mln m3

  15. Wpływ klimatu, środowiska geograficznego i zagospodarowania zlewni na formowanie się wezbrań Reżim hydrologiczny rzek

  16. Klasyfikacja powodzi • Powodzie klasyfikujemy ze względu na: • przyczyny je wywołujące (genezę powodzi) • zasięg terytorialny • wielkość • Ze względu na genezę powodzie występujące na obszarze Polski dzielimy na: • opadowe – wywołane przez opady: rozlewne, frontalne • lub nawalne; • roztopowe – związane z gwałtownym topnieniem • pokrywy śnieżnej; • sztormowe – wywołane silnymi wiatrami na zalewach • i wybrzeżu; • zimowe – które powstają w wyniku zatorów lodowych • lub śryżowych(Kiciński 1982)

  17. Klasyfikacja powodzi • Ze względu na zasięg terytorialny powodzie dzielimy na: • lokalne • regionalne • krajowe • Brak jest ścisłej klasyfikacji powodzi ze względu na ich wielkość – najczęściej określa się je jako: • średnio wielkie • wielkie • katastrofalne • Biorąc przede wszystkim pod uwagę wielkość strat powodziowych

  18. Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce Całkowita powierzchnia zagrożonych powodziami dolin rzecznych stanowiok. 7 % powierzchni Polski (Ciepielowski1994)

  19. Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce • Powodzie zimowe charakteryzują się punktowym występowaniem i na ogół niewielkim zasięgiem. Mogą występować zarówno na rzekach górskich jak i nizinnych z tym, że najczęściej występują na dużych rzekach nizinnych. Warunki sprzyjające zatorom: • duża krętość rzeki • morfologia koryta – występowanie odsypisk, wysp, bocznych • odgałęzień koryta • przekroje mostowe, górne odcinki zbiorników zaporowych

  20. Charakterystyka przestrzenna powodzi w Polsce Wielkość ryzyka powodzi(wg Mioduszewskiego2005, z niewielkimi zmianami)

  21. Straty powodziowe Struktura strat spowodowanych klęskami żywiołowymi na świecie w latach 1963 - 1992 IMGW 1999

  22. Straty powodziowe Średnioroczne straty powodziowe w Polscew okresach wieloletnich(GUS)

  23. Straty powodziowe

  24. Straty powodziowe Widok Nowego Orleanu w sierpniu 2005 roku po przejściu huraganu Katrina Powódź w delcie Missisipi w 2005 roku spowodowała ponad 200 mld $ strat. Była to największa powódź w historii USA.

  25. Straty powodziowe Schemat powiązań: zagrożenia – straty – systemy ochrony przed powodzią

  26. Straty powodziowe Przyczyny wzrostu ryzyka powodzi i strat nimi wywołanych Wzrost liczby ludności i rozwój osadnictwa: - zmiany użytkowania terenu powodujące zmniejszenie retencyjności zlewni (urbanizacja, wylesianie, przekształcenia naturalnych terenów zalewowych) - zmiany warunków odpływu wód opadowych i roztopowych Wzrost dobrobytu i związany z tym rozwój gospodarczy na terenach potencjalnie zagrożonych Ocieplenie klimatu (wzrost pojemności wodnej atmosfery, wzrost intensywności opadów, zmiany sezonowości i układów cyrkulacji)

  27. Środki ochrony przed powodzią • Środki organizacyjno-administracyjne: • działania Komitetów Przeciwpowodziowych, Centrum • Antykryzysowego • System Monitoringu i Osłony Kraju • przepisy prawne (Prawo Wodne, Miejscowe Plany • Zagospodarowania Terenu itp.) • edukacja ludności terenów zagrożonych • Środki ekonomiczne: • ubezpieczenia • ulgi podatkowe, dopłaty bezpośrednie dla rolników • kary pieniężne za nieprzestrzeganie przepisów Środki techniczne

  28. Środki ochrony przed powodzią Środki techniczne Środki ochrony czynnej Środki ochrony biernej • Zmniejszają wysokość fali wezbraniowej i redukują wielkość przepływów: • Poldery • Suche zbiorniki • Wielozadaniowe zbiorniki • retencyjne • Obiekty małej retencji • Retencyjne przysposobienie • zlewni • Wpływają na bezpieczne odprowadzenie wód wielkich: • Wały przeciwpowodziowe • Regulacja rzek • Kanały ulgi

  29. Środki techniczne ochrony czynnej Poldery Poldery sterowane - zalewane w przypadku niebez-pieczeństwa przerwania wałów Poldery przepływowe - zalewane w czasie każdego wezbrania

  30. Środki techniczne ochrony czynnej Poldery Poldery w dolinie Odry po stronie niemieckiej – w lipcu 1997 roku Polder we Wrocławiu w lipcu 1997 roku

  31. Środki techniczne ochrony czynnej Suche zbiorniki

  32. Środki techniczne ochrony czynnej Wielozadaniowe zbiorniki retencyjne Widok zbiornika wodnego w Czorsztynie Redukcja fali wezbraniowej w lipcu 1997 roku

  33. Środki techniczne ochrony czynnej Retencyjne przysposobienie zlewni • zalesienia, zmiana struktury i rozmieszczenia lasów • poprawa struktury upraw • orka wzdłuż warstwic • poprawa struktury gleb • odtwarzanie mokradeł • budowa zbiorników dla wód opadowych na terenach • zurbanizowanych, odprowadzanie wód opadowych • do gruntu, tworzenie tzw. „zielonych dachów”

  34. Środki techniczne ochrony biernej Wały przeciwpowodziowe

  35. Środki techniczne ochrony biernej Regulacja rzek Likwidacja miejsc zatorogennych Zwiększenie przepustowości koryta rzeki Koryto rzeki roztokowej Widok w planie koryta rzeki meandrującej Koryto rzeki meandrującej Przekrój poprzeczny koryta

  36. Środki techniczne ochrony biernej Kanały ulgi Kanał ulgi w Opolu

  37. Podsumowanie i wnioski Zmiany w środowisku naturalnym mają istotny wpływ na ryzyko i podatność na powodzie. Zmiany te są w większości negatywne i zauważalne w każdej skali – globu, kraju, regionu a także lokalnie. Istotnym czynnikiem zmian jest wzrost liczby ludności, powodujący rozwój osadnictwa i gospodarki oraz zmiany użytkowania terenu zlewni. Treny zagrożone, obecnie intensywnie zagospodarowane wymagają coraz skuteczniejszej ochrony • Programy rozwoju gospodarczego i użytkowania terenu powinny byćdostosowanie do potencjalnego zagrożenia powodziowego: • wyznaczanie stref zagrożenia • planowanie i gospodarka w przestrzenna musi • uwzględniać ograniczenia w użytkowaniu i zabudowie • terenów zalewowych

  38. Podsumowanie i wnioski Ochrona przed powodzią wymaga kompleksowych rozwiązańi powinna obejmować zespół różnorodnychi wzajemnie powiązanych działań technicznych, ekonomicznychi administracyjnych W działaniach tych należy uwzględniać wymagania ochrony środowiska • Jako priorytetowe należy uznać działania wpływające na wzrost retencji w zlewni: • renaturyzacja rzek i dolin • budowa polderów, suchych zbiorników oraz obiektów • małej retencji • retencyjne przysposobienie zlewni Istniejące obiekty wymagają racjonalnej modernizacji w celu poprawy ich funkcjonowania

More Related