1 / 54

Kapitał ludzki a kapitał społeczny.

Kapitał ludzki a kapitał społeczny. . KAPITAŁ SPOŁECZNY. Pojęcie KS pojawia się w naukach społecznych w czasie I wojny światowej, a następnie sporadycznie w latach 60. XX w. W terminologii naukowej przyjęło się za sprawą: P. Bourdieu J. S. Colemana R. Putnama F. Fukuyamy

ownah
Download Presentation

Kapitał ludzki a kapitał społeczny.

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. Kapitał ludzki a kapitał społeczny.

  2. KAPITAŁ SPOŁECZNY • Pojęcie KS pojawia się w naukach społecznych w czasie I wojny światowej, a następnie sporadycznie w latach 60. XX w. • W terminologii naukowej przyjęło się za sprawą: • P. Bourdieu • J. S. Colemana • R. Putnama • F. Fukuyamy • Założenie podstawowe: podobnie jak kapitał ekonomiczny – stosunki społeczne i sieci powiązań między jednostkami to zasób, dzięki któremu można osiągnąć zamierzone korzyści.

  3. J. S. Coleman • „Kapitał społeczny jest cechą struktury społecznej, która wspiera konkretne działania aktorów, podejmowane w ramach tej struktury.”

  4. Składniki kapitału społecznego • J. Coleman, Foundations of Social Theory (1990): • Wzajemne zobowiązania i oczekiwania wypływające z ról społecznych • Dostęp do informacji • Normy i sankcje społeczne • Relacje władzy

  5. Definicja R. Putnama • Kapitał społeczny odnosi się tu do takich cech organizacji społeczeństwa, jak zaufanie, normy i powiązania, które mogą zwiększyć sprawność społeczeństwa ułatwiając skoordynowane działania

  6. Składniki kapitału społecznego • R. Putnam, Demokracja w działaniu (1995): • (Poziome) Sieci stowarzyszeń • Normy społeczne • Zgeneralizowane zaufanie

  7. F. Fukuyama • kapitał społeczny oznacza umiejętność współpracy międzyludzkiej w obrębie grup i organizacji w celu realizacji własnych interesów. • F. Fukuyama Zaufanie. Kapitał społeczny... (1997): składnikiem kapitału społecznego jest zaufanie

  8. P. Bourdieu • zbiór rzeczywistych i potencjalnych zasobów, jakie związane są z posiadaniem trwałej sieci mniej lub bardziej zinstytucjonalizowanych związków wspartych na wzajemnej znajomości i uznaniu – lub inaczej mówiąc z członkostwem w grupie – która dostarcza każdemu ze swych członków wsparcia w postaci kapitału posiadanego przez kolektyw, wiarygodności, która daje im dostęp do kredytu w najszerszym sensie tego słowa.

  9. P. Sztompka • KAPITAŁ SPOŁECZNY: więzi zaufania, lojalności i solidarności, znajdujące wyraz w samoorganizowaniu się i samorządności, głównie w ramach dobrowolnych stowarzyszeń.

  10. Elementy kapitału społecznego • zaufanie społeczne • wartości, normy społeczne, solidarność, zwyczaj współpracy • sieć kontaktów • znajomości • powiązania • przynależność do organizacji i stowarzyszeń Ułatwiają jednostkom zdobywanie innych społecznie cenionych zasobów: bogactwa, władzy, prestiżu, itp.

  11. Jakie zyski przynosi kapitał społeczny? • Ekonomiczne • rozwój gospodarczy • substytuowanie innych postaci kapitału • zabezpieczenie społeczne • ograniczanie problemu „free riding” • Polityczne • sprawne funkcjonowanie lokalnych instytucji • rozwój demokracji lokalnej • Rozwiązywanie problemów społecznych • w sferze edukacji, zdrowia, bezpieczeństwa publicznego i in.

  12. Wskaźniki kapitału społecznego • członkostwo w organizacjach społecznych, samorządowych lub politycznych (mierzone deklaracjami przynależności i aktywnego działania w tych organizacjach oraz pełnienia w nich funkcji z wyboru lub nominacji), • aktywność polityczna w skali społeczności lokalnej (mierzona deklaracjami udziału w wyborach samorządowych), • aktywność polityczna w skali kraju • wspieranie organizacji społecznych • zaufanie do władz lokalnych.

  13. Źródło: CBOS, Stowarzyszeniowo-obywatelski kapitał społeczny, Warszawa, wrzesień 2008

  14. Do organizacji społecznych częściej należą mężczyźni (12,4%) niż kobiety (9,7%). • Najbardziej zaangażowani w pracę tych organizacji są badani w wieku od 35 do 44 lat (13,3%) i od 45 do 54 lat (12,5%).

  15. Aktywność w organizacjach społecznych wzrasta wraz z dochodami, poziomem wykształcenia i statusem społeczno-ekonomicznym Polaków. • Respondenci z gospodarstw domowych o dochodach powyżej 1200 zł per capita zrzeszają się ponad trzykrotnie częściej (15,7%) niż ci, którzy uzyskują dochody poniżej 300 zł na osobę (4,5%). • Najwyższy odsetek aktywnego członkostwa w organizacjach społecznych notujemy w takich grupach zawodowych, jak górnicy (31%), nauczyciele (26%) oraz dyrektorzy i prezesi firm (23,5%).

  16. Zaangażowanie wyborcze: • osoby lepiej wykształcone (85% z wyższym wykształceniem) • elitarne grupy zawodowe (89% prezesów i dyrektorów) • religijni • o najwyższych dochodach per capita • w średnim wieku i starsi (45-64 lat)

  17. Przeznaczanie pieniędzy na cele społeczne i otrzymywanie pomocy od organizacjispołecznych • Co czwarty Polak (24,9%) deklaruje, że w 2007 roku wpłacił pieniądze na rzecz jakiejś organizacji opieki społecznej lub na jakiś cel charytatywny.

  18. Zaufanie do władz lokalnych Źródło: CBOS, Stowarzyszeniowo-obywatelski kapitał społeczny, Warszawa, wrzesień 2008

  19. Kapitał ludzki • wykształcenie i umiejętności jednostki, jego kwalifikacje zawodowe, talenty, zdrowie, mające pewną wymierną wartość ekonomiczną i będące ważniejszymi czynnikami produkcji niż klasyczne środki. • Pojęcie kapitału ludzkiego obejmuje kapitał społeczny i kulturowy.

  20. Kapitał kulturowy • Nawyki, umiejętności i odruchy nabyte przez socjalizację w grupach elitarnych, o wyższej pozycji społecznej i wykształceniu.

  21. Kapitał społeczny studentów WSIiZ ;) • Przyjaciele • Rodzina • partner/ka Źródło: Raport z badań Sylwetka studenta WSIiZ, Rzeszów 2009, Zespół ds. Badania Potrzeb

  22. Ekonomiczny wymiar struktury społecznej

  23. Zróżnicowanie społeczne – rodzaje różnic • różnice biologiczno-fizyczne • różnice demograficzne • różnice psychiczne • różnice społeczne (posiadanie, wykształcenie, zawód) Kategorie społeczne Stanowią podstawy kształtowania się zbiorowości społecznych: klas, warstw, grup zawodowych

  24. Mówimy zatem o… • strukturze klasowej • strukturze warstwowej • strukturze zawodowej jako układach grup i relacji zachodzących między nimi. Są one jednocześnie źródłem nierówności społecznych między ludźmi.

  25. Ekonomiczne ujęcia klas społecznych • Stanowisko ogólne • Stanowisko marksistowskie • M. Webera koncepcja klas społecznych

  26. Stanowisko ogólne • Klasy społeczne – wytwór stosunków gospodarczych i sposobów produkcji, jakie rozwinęły się w okresie industrializmu w Europie. • Dwie klasy: produkcyjna i nieprodukcyjna H. Saint-Simon), klasa decydentów i klasa biernych wykonawców (A. Touraine)

  27. Stanowisko marksistowskie • Podział na klasy wytworzył się wraz z rozwojem techniki wytwórczej i podziałem pracy oraz prywatnej własności śrdoków produkcji. • Klasy społeczne są to wielkie zbiory ludzi pozostających w jednakowym stosunku do środków produkcji, tzn. zbiory ludzi posiadających środki produkcji lub zbiory ludzi żyjących z pracy najemnej. • Klasa posiadająca i klasa robotnicza

  28. M. Webera koncepcja klas społecznych • Warunek istnienia klas – nierówny podział własności i wynikające z tego nierówne szanse życiowe • „Klasy posiadania” – pozycje wyznacza fakt posiadania lub nieposiadania majątku, pozwalającego uzyskać dochód • „Klasy zarobkowe” – osoby czerpiące swój dochód w całości lub w części z własnej pracy (pracownicy najemni, przedsiębiorcy)

  29. Typologia klas społecznych Webera • Robotnicy • Drobnomieszczaństwo • Inteligencja nieposiadająca i fachowcy, pracownicy umysłowi, urzędnicy • Klasy posiadające oraz klasy uprzywilejowane za sprawą wykształcenia

  30. Stany w ujęciu Webera • Wiążą się z pojęciami prestiżu (szacunek jakim społeczeństwo otacza pewną grupę) i etosu (specyficzny styl życia, wykształcenie, pochodzenie, zawód, duma z bycia członkiem danej grupy)

  31. Inspiracje weberowskie – W. L. Warner (Yankee City) • Klasa wyższa-wyższa („arystokracja pochodzenia i bogactwa”: wielcy finansiści, kupcy, wysocy urzędnicy) • Klasa niższa-wyższa (bogaci ale bez znajomości kodów kulturowych) • Klasa wyższa-średnia (dyrektorzy i kierownicy firm, wolne zawody) • Klasa niższa-średnia (urzędnicy, drobni kupcy, niektórzy bogatsi robotnicy) • Klasa wyższa-niższa (półwykwalifikowani i niewykwalifikowani robotnicy, „biedni ale uczciwi”) • Klasa niższa-niższa (ludzie „ze złą reputacją moralną, niechętni do pracy, mieszkający w slumsach)

  32. Indeks cech charakterystycznych statusu społecznego • zawód • źródło dochodu • typ domu • dzielnica zamieszkania

  33. System stratyfikacyjny EGP • R. Erikson, J. H. Goldthrope, L. Protocarero (1979) • Standardowe narzędzie do porównań struktury społeczeństw wysoko rozwiniętych krajów demokracji rynkowej i do badania tamtejszej ruchliwości społecznej.

  34. EGP – wersja jedenastoklasowa • Wyższa klasa służby (inteligencja, wyższe kadry kierownicze, urzędnicy państwowi, przedstawiciele wielkiego biznesu) • Niższa klasa służby (technicy, pielęgniarki, księgowi, kierownicy wydziałów) • Pracownicy umysłowi wykonujące rutynowe prace biurowe • Pozostali pracownicy umysłowi w handlu i usługach • Właściciele firm poza rolnictwem, zatrudniający pracowników • Właściciele firm poza rolnictwem, niezatrudniajacy pracowników • Fizyczni pracownicy nadzoru (brygadziści, mistrzowie) • Robotnicy niewykwalifikowani • Robotnicy rolni • Właściciele gospodarstw rolnych.

  35. Funkcjonalne ujęcie klas społecznych (K. Davis, W. E. Moore) • Każde społeczeństwo, aby mogło funkcjonować, tzn. realizować swe zadania, rozwijać się, zaspokajać potrzeby ludności, itd., musi być ustrukturalizowane, czyli tworzyć różne rodzaje pozycji i rozdzielać je między ludzi. • Uwarstwienie jest koniecznością funkcjonalną społeczeństwa

  36. Teza o zaniku klas • Zanikają wielkie klasy społeczne (robotnicza, burżuazja, klasy służby) • Powstawanie „społeczeństwa klasy średniej” • Wzrastająca rola innych podziałów: etnicznych, religijnych, społeczno-demograficznych • Eliminowanie z rynku pracy dużych zbiorowości, powstawanie „podklas” społecznych

  37. Klasyfikacje i skale zawodów

  38. Definicja • Zawód - zbiór zadań (zespół czynności) wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji (wiedzy i umiejętności), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło dochodów.

  39. Polska nomenklatura zawodów • "[ ... ] pod zawodem lub specjalnością rozumie się oparte na kwalifikacjach (wiadomościach, umiejętnościach) wyko­nywanie w celach zarobkowych wynikającego z podziału pracy zespołu czyn­ności (robót) społecznie użytecznych [...]" Instrukcja Komitetu Pracy i Płacy z dn. 30 X 1961 r

  40. Z socjologicznego punktu widzenia • zbiorowość ludzi wykonujących określone rodzaje czynności, ukształtowane w ramach społecznego podziału pracy według kwalifikacji przypisanych do ich wykonywania, ludzi mających świadomość pewnej wspólności spraw i poczucie własnej odrębności. Grupa zawodowa Zbiorowość społeczna

  41. ISCO (International Standard Classification od Occupations) 1958 • Międzynarodowa klasyfikacja zawodów (MOP): • Wojskowi • Wysocy urzędnicy państwowi, członkowie organów przedstawicielskich, kadra kierownicza przedsiębiorstw i organizacji • Specjaliści, wolne zawody • Technicy i specjaliści średniego szczebla • Urzędnicy • Pracownicy usług osobistych i placówek handlowych • Rolnicy i robotnicy rolni • Brygadziści i robotnicy wykwalifikowani • Robotnicy zatrudnieni przy obsłudze maszyn, robotnicy taśmowi, kierowcy • Pracownicy fizyczni wykonujące prace proste w produkcji i usługach.

  42. Socjologiczne klasyfikacje • Typy skal: • odwołujący się do społecznego prestiżu • o wielowymiarowym charakterze – budowanie indeksów łączących kilka kryteriów (skale społeczno-ekonomicznego statusu zawodów)

  43. Elementy oceny prestiżu zawodowego • wymagany poziom kwalifikacji i wykształcenia, • zajmowane stanowisko, • ponoszona odpowiedzialność, • zakres podejmowanych decyzji, • uciążliwość pracy, • społeczne znaczenie zawodu, • stałość i pewność pracy, • możliwość uzyskania dodatkowego wykształcenia.

More Related