1 / 34

OP ŠTENAUČNE METODE

OP ŠTENAUČNE METODE. Hipotetičko-deduktivna metoda Statistička metoda Metoda modelovanja Aksiomatska metoda Analitičko-deduktivna metoda Komparativna metoda. Koriste se za sticanje naučnog saznanja u svim naučnim disciplinama i oblastima. Njihovu osnovu čine osnovne naučne metode:

laksha
Download Presentation

OP ŠTENAUČNE METODE

An Image/Link below is provided (as is) to download presentation Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author. Content is provided to you AS IS for your information and personal use only. Download presentation by click this link. While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server. During download, if you can't get a presentation, the file might be deleted by the publisher.

E N D

Presentation Transcript


  1. OPŠTENAUČNE METODE

  2. Hipotetičko-deduktivna metoda • Statistička metoda • Metoda modelovanja • Aksiomatska metoda • Analitičko-deduktivna metoda • Komparativna metoda

  3. Koriste se za sticanje naučnog saznanja u svim naučnim disciplinama i oblastima. • Njihovu osnovu čine osnovne naučne metode: analiza, sinteza apstrakcija, konkretizacija specifikacija, generalizacija dedukcija, indukcija

  4. HIPOTETIČKO-DEDUKTIVNA METODA (HD)

  5. POJAM • Metoda provere i izgradnje aksioma. • HD metoda je iskustvena metoda – OSNOVA joj je ukupno društveno i naučno iskustvo. • ISKUSTVO ona shvata kao složenu celinu i racionalnog, i duhovnog, i opaženog (empirijskog). • ISKUSTVO je opšte, provereno i proverljivo

  6. BITNI ČINIOCI STRUKTURE HD METODE • PREDMET – ukupna stvarnost • POJMOVI, STAVOVI, SUDOVI I ZAKLJUČCI • PROCEDURE • AKSIOMATIZOVANI STAVOVI

  7. PREDMET HD metode je ukupna društvena stvarnost. • Njen finalni proizvod su aksiomatizovani stavovi, odnosno aksiomi. • Postulaciona osnova: aksiomatizacija i standardizacija iskustva.

  8. FORMIRANJE POSTULACIONE OSNOVE HD METODE • Evidentiranje različitih iskustava o određenom predmetu i njihovo kritičko upoređivanje. • Saznanje o pravilnostima predmeta i konstituisanje definicije pravilnosti. • Kritičko upoređivanje sa važećim znanjima, uverenjima, teorijama. • Smeštanje u određeni saznajni sistem, a paralelno sa tim formiranje stereotipa. • Na osnovu utvrđene pravilnosti delovanja u vremenu i učestalosti, pridaje joj se aksiomatsko važenje ( “UVEK AKO” ).

  9. PROBLEMI OSNOVANOSTI I POUZDANOSTI SAZNANJA STEČENIH HD METODOM • Vrlo visok stepen primenljivosti. • Neposredno najproduktivnija opštenaučna metoda u istraživanju političkih pojava. • Isključivo koristi valjano zasnovane početne hipoteze, čiji je osnov višestrana, vipestruka i viševremenska provera iskustva - pa su i njeni rezultati naučne hipoteze. Zato ima visok stepen OSNOVANOSTI. • Nameće stabilne i precizno utvrđene procedure istraživanja – izbor problema i predmeta, projektovanje istraživanja, prikupljanje, obrada i analiza podataka, zaključivanje i izrada izveštaja o rezultatima istraživanja. Zato ona ima visok stepen POUZDANOSTI.

  10. METODA MODELOVANJA

  11. POJAM • Modelovanje je metoda predstavljanja bitnih odredaba nekog predmeta kao jedinstvene celine. • Model je imitacija, prototip ili projekcija predmeta – prošle, postojeće i moguće buduće realnosti. • Modeli mogu biti IDEALNI i STVARNI

  12. OSNOVNE VRSTE MODELA • Modeli - imitacije - predstavljaju realitet • Modeli - prototipovi - predstavljaju realitet koji će tek biti proizveden • Projektivni modeli - modeli zamisli budućeg realiteta

  13. Praktični (stvarni) model – možemo ga naći u praksi • Idealni model – ne možemo ga naći u praksi • Idealizovani model – delom su činioci društvene stvarnosti, a delom norma, uputstvo, zahtev, usmerenje prakse (pravni akti)

  14. Modeli političkih nauka • Modeli: - političkih sistema - političkih odnosa - političkih ponašanja - političke moći - političke vlasti - političkih organizacija - političkih procesa - političkog grupisanja - političkih interesa - poltičke ideologije i orjentacije

  15. Prema ciljevima i svrsi modela: • Naučno-istraživački modeli, koje konstruišemo radi sticanja naučnog saznanja. • Modeli konstruisani na osnovu naučnog saznanja da bi bili primenjeni u pol.nauci ili praksi.

  16. IZRADA MODELA • Svaki model u sebi ima deo idealnog i deo realnog. • Idealno u modelu: ideje, vrednosti, uverenja, “Trebalo bi da bude”, prognoza • Realno u modelu: činjenice stvarnosti • Apstraktno u modelu: početni činilac su apstrakcije – aksiomi, postulati, zakoni, kategorije, teoreme, parcijalne pravilnosti. Model je tako njihova konkretizacija.

  17. Osnovni činioci modelovanja • Situacija (uslovi) modelovanja • Subjekt modelovanja • Objekt (predmet) modelovanja • Sredstva modelovanja

  18. MODELNI EXPERIMENT • Može biti praktičan (empirijski) i misaoni (teorijski) eksperiment. A) Model se proverava praktičnim experimetnom. B) Model je grubo određen, a experimentom se dalje razrađuje. C) Model je i teorijski zasnovan i praktično primenjen, ali traže se mogućnosti njegove izmene.

  19. Velika bliskost i prožetost metode modelovnaja i statističke metode. • Vrlo velika prodornost i saznajna moć modelnog experimenta. • Bitni uslovi pravilnog izvođenja: a) Komunikabilnost i realističnost modela b) Uvažavanje ograničenosti modelovanja * svaki model je samo naše predstavljeno shvatanje prošlosti, sadašnjosti i budućnosti = parcijalnost, ograničenost.

  20. AKSIOMATSKA METODA

  21. POJAM • Vrlo stara metoda. • Ona je opštenaučna, misaona, nepostredno neempirijska metoda naučnog saznanja. A) U njenoj osnovi se nalaze dedukcija i procedura deduktivnog zaključivanja. B) Ona se razlikuje od drugih metoda, pa je tako posebna. NADISKUSTVENOST – bitno svojstvo

  22. SASTOJI SE U: • Postavljanju ili izboru aksioma jednog naučnog sistema. • Postavljanju definicija koje igraju ulogu osnovnih istina sistema i aksioma. • Izvođenju svih drugih stavova tog sistema iz aksioma i definicija.

  23. Paradoks ljudskog saznanja • Euklidova geometrija (aksiomi) Proizvod niza povezanih i poznatih teorema. Tako su aksiomi nastali posle teorema, iako ovima logički prethode. • Teoreme se ne izvode nužno iz aksioma, ali aksiomi nastaju izvođenjem iz poznatih višestruko i viševremenski proverenih istina nižeg reda i njihovim povezivanjem u sistem.

  24. Tri odredbe aksiomatske metode: • Neizbežno je povezana sa HD metodom u procesima postavljanja aksioma. • Aksiomi ne mogu biti bilo koji dedukovani stavovi, već bitni, osnovni, sa nužnim stepenom istitnitosti, zasnovani na HD rezultatima. • Aksiomatska metoda gradi aksiomatske sisteme.

  25. Aksiomatski sistemi se nalaze u osnovi zasnivanja čitavih naučnih sistema, posebno logike i matematike. • Tri pravila svakog aksiomatskog sistema: a) KOMPLETNOST b) KONZISTENTNOST c) NEZAVISNOST

  26. Struktura aksiomatskog sistema: • Nužni aksiomi, teoreme i drugi stavovi izvedeni iz aksioma • a) Pravila formacije osnovnih istina sistema. b) Aksiomi c) Pravila transformisanja stavova d) Pravila aksiomatizacije i formalizacije

  27. ANALITIČKO-DEDUKTIVNA METODA

  28. POJAM • Samostalno o njoj govori samo B. Šešić. • Ona je prikaz Marksove metode istraživanja ekonomije, posebno robe, cene i tržišta. • Teorijska i dijalektičko-analitička i materijalistička metoda. • Marskisti je smatraju metodom objašnjenja pojava na osnovu oštih zakona.

  29. Tri bitna momenta: • Naglašavanje apstrakcije – “domišljanje” • Cilj je otkriće zakona pojava – “idealnizovani zakoni” • Zakone višeg reda opštosti nije potrebno odvajati od realnosti – oni su proverljivi

  30. PROCEDURA • Formulisanje principa • Konstatovanje empirijskih činjenica • Višestepene apstrakcije empirijskih činjenica i njihovo povezivanje • Otkrivanje apstraktnih zakona i objašnjenja • Konkretizacija i vraćanje na praksu

  31. KOMPARATIVNA METODA

  32. POJAM • Komparacija je sastavni deo svakog mišljenja. • Predmet komparacije su: IDENTIČNOST SLIČNOST RAZLIČITOST iste pojave u raznim vremenima i na raznim prostorima.

  33. OSNOVI PRISTUPI KOMPARATIVNIM ISTRAŽIVANJIMA • DIFUZIONIZAM – jedna konstanta u jednoj zemlji koja se potom širi na druge. • KORELACIONA ANALIZA – posmatranje političkih aktera koji toga nisu svesni; statistički podaci, pisani izvori... • KOMPARATIVNE STUDIJE – area studies Geografska celina kao osnova. • SA ORJENTACIJOM NA DIFERENCIRAJUĆE KLASIFIKACIJE I TIPOLOGIJE – prevladavnje starih modela i tipova države, nacije i sl.

  34. Poseban zahtev: • Precizno utvrditi komparable (odredbe koje će se porediti). • Odrediti kriterijum(e) poređenja • Longitudinalna, panel istraživanja i kontinuirana istraživanja pojava daju visoku vrednost rezultatima komparativnih istraživanja.

More Related